حقوق در عمان تحتتأثیر مجموعهای از قوانین کار و مقررات تأمین اجتماعی این کشور تعیین و پرداخت میشود. اگر قصد دارید در عمان مشغول به کار شوید یا بهعنوان کارفرما فعالیت کنید، آشنایی با قوانین مربوط به حقوق، ساعات کاری، اضافهکاری، مرخصی، بیمه و مزایای پایان خدمت اهمیت زیادی دارد. یکی از ویژگیهای نظام مالیاتی عمان، نبود مالیات بر درآمد شخصی از حقوق و دستمزد است؛ البته دقت داشته باشید که این موضوع به معنای نبود تعهدات قانونی برای کارفرمایان و کارکنان نیست.
قانون کار عمان با اصلاحات گسترده سال ۲۰۲۳ و قانون حمایت اجتماعی، مقررات مشخصی برای پرداخت حقوق، مشارکت در صندوق حمایت اجتماعی، مزایای پایان خدمت و حمایت از حقوق کارکنان در نظر گرفتهاند. همچنین کارفرمایان باید الزامات عمانیسازی و پرداخت الکترونیکی حقوق از طریق سامانه حمایت از دستمزد (WPS) را رعایت کنند. در این مقاله، مهمترین نکات مربوط به حقوق در عمان، قوانین پرداخت دستمزد و مزایای قانونی نیروی کار را بررسی میکنیم تا پیش از انتخاب این کشور برای اشتغال، شناخت دقیقتری از شرایط مالی و حقوقی کار در عمان داشته باشید.
فهرست محتوا
نحوه محاسبه و پرداخت حقوق در عمان
سیستم پرداخت حقوق در عمان بر اساس مقررات قانون کار و قوانین حمایت اجتماعی اداره میشود و کارفرمایان باید هنگام استخدام و پرداخت دستمزد، تفاوت میان کارکنان عمانی و اتباع خارجی را در نظر بگیرند. پیش از استخدام نیروی کار، شرکتها باید در مراجع مربوط، از جمله وزارت کار و نهادهای تأمین اجتماعی، ثبتنام کنند. فرایند پرداخت حقوق هم معمولاً بهصورت ماهانه انجام میشود و شامل محاسبه حقوق ناخالص، اعمال کسورات قانونی، پرداخت سهم بیمه کارکنان مشمول و محاسبه مزایای پایان خدمت است.
چرخه پرداخت حقوق و مقررات آن
پرداخت دستمزد در عمان بهصورت ماهانه انجام میشود و کارفرمایان باید حقوق کارکنان را در موعد مقرر و از طریق روشهای مورد تأیید قانونی پرداخت کنند. سامانه حمایت از دستمزد با ثبت الکترونیکی اطلاعات پرداخت و انتقال حقوق از طریق بانکها و مؤسسات مالی مجاز، امکان نظارت بر پرداخت منظم دستمزدها را فراهم میکند. تأخیر در پرداخت حقوق یا رعایت نکردن الزامات این سامانه میتواند برای کارفرما پیامدهای قانونی داشته باشد. از مهمترین الزامات این فرایند میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- دوره پرداخت: حقوق کارکنان معمولاً بهصورت ماهانه محاسبه و پرداخت میشود.
- روش پرداخت: انتقال الکترونیکی حقوق از طریق سامانه WPS و مؤسسات مالی مجاز انجام میشود.
- فیش حقوقی: جزئیات حقوق پایه، مزایا، کسورات و سایر پرداختیها باید مشخص باشد.
- نگهداری سوابق: کارفرما موظف است اسناد و سوابق مرتبط با حقوق و اشتغال کارکنان را مطابق مهلتهای قانونی (معمولاً حداقل پنج سال) نگهداری کند.
- واحد پول: حقوق و دستمزد معمولاً بر اساس ریال عمان (OMR) تعیین و پرداخت میشود.
نحوه محاسبه حقوق کارکنان
برای محاسبه حقوق در عمان، ابتدا حقوق پایه و مزایایی مانند مسکن، حملونقل و سایر پرداختیهای مندرج در قرارداد در نظر گرفته میشود. سپس کسورات قانونی، از جمله سهم بیمه کارکنان مشمول، اعمال خواهد شد. در این مرحله، تفاوت میان نیروی کار عمانی و خارجی اهمیت دارد؛ چرا که تعهدات مربوط به مشارکت در صندوق حمایت اجتماعی برای این دو گروه یکسان نیست. همچنین کارفرما باید مزایای پایان خدمت کارکنان را مطابق مقررات مربوط محاسبه و در حسابهای شرکت لحاظ کند.
نبود مالیات عمومی بر درآمد شخصی، محاسبه حقوق کارکنان را از این نظر سادهتر میکند؛ اما کارفرمایان همچنان باید اطلاعات مالی و استخدامی را دقیق ثبت کنند و تعهدات قانونی خود را بهموقع انجام دهند. به همین دلیل، آشنایی با مقررات بیمه، مزایای پایان خدمت و سامانه WPS برای مدیریت صحیح حقوق و دستمزد در عمان ضروری است. در جدول زیر میتوانید نحوه محاسبه حقوق در عمان را مشاهده کنید.
| مطالبات حقوقی | توضیحات |
|---|---|
| حقوق ناخالص | حقوق پایه+ کمک هزینههای مختلف مندرج در قرارداد |
| بیمه تأمین اجتماعی | نرخ ۷ درصد برای شهروندان عمانی (برای مهاجران رقم مشخصی در نظر گرفته نشده است.) |
| کسورات حقوق | وامها، مساعدهها، یا احکام دادگاه (در صورت وجود) |
| ذخیره مزایای پایان خدمت | محاسبه و ثبت (پرداختشده در زمان خاتمه همکاری) |
| حقوق خالص دریافتی | مبلغی که پس از تمامی محاسبات اشاره شده به شما پرداخت میشود. |
ساختار حقوق در عمان و مقررات آن
ساختار حقوق و دستمزد در عمان از چند بخش تشکیل میشود که مهمترین آنها حقوق پایه، مزایا و کمکهزینهها و پرداختهای متغیر هستند. مجموع این مبالغ، دریافتی ناخالص کارمند را تشکیل میدهد؛ اما از نظر قانونی، همه اجزای حقوق لزوماً مبنای یکسانی برای محاسبه مزایایی مانند مرخصی یا حق پایان خدمت نیستند. به همین دلیل، تفکیک دقیق هر بخش در قرارداد کاری اهمیت زیادی دارد.
قانون کار عمان، مصوب فرمان سلطنتی شماره ۵۳/۲۰۲۳، میان «حقوق پایه» و «حقوق ناخالص» تفاوت قائل شده است. مطابق این قانون و بر اساس جدول بالا، حقوق پایه شامل مبلغ نقدی توافقشده میان کارفرما و کارمند بهاضافه کمکهزینه دورهای است. حقوق ناخالص نیز از مجموع حقوق پایه و سایر مزایا و کمکهزینههایی تشکیل میشود که در مقابل انجام کار به کارمند پرداخت میشوند. این تفکیک در تعیین برخی حقوق قانونی کارکنان، از جمله مزایای پایان خدمت و دستمزد دوره مرخصی، نقش مهمی دارد.
اجزای ثابت حقوق در عمان
حقوق پایه مهمترین بخش دریافتی ثابت کارکنان در عمان است و مبلغ آن باید بهصورت مشخص در قرارداد کاری درج شود. این مبلغ، مبنای محاسبه برخی تعهدات قانونی کارفرما، از جمله مزایای پایان خدمت کارکنانی است که مشمول نظامهای جایگزین آن نیستند. همچنین کمکهزینههای دورهای، در صورت قرار گرفتن در تعریف قانونی، میتوانند بخشی از حقوق پایه محسوب شوند.
در کنار حقوق پایه، کارفرمایان ممکن است مزایای ثابتی مانند کمکهزینه مسکن، حملونقل، هزینه تلفن همراه یا سایر پرداختهای منظم را در نظر بگیرند. این مبالغ معمولاً با توجه به نوع شغل، سطح مسئولیت، سیاستهای شرکت و توافق طرفین تعیین میشوند. برای مثال، ممکن است شرکتی بهجای تأمین محل اقامت، مبلغی را بهعنوان کمکهزینه مسکن به کارمند پرداخت کند یا هزینه رفتوآمد او را بهصورت جداگانه در نظر بگیرد.
نکته مهم این است که قانون کار عمان درصد ثابتی برای سهم حقوق پایه از کل دریافتی یا میزان کمکهزینه مسکن و حملونقل تعیین نکرده است. در نتیجه، ارقامی مانند اختصاص ۵۰ تا ۶۰ درصد حقوق به حقوق پایه یا تعیین کمکهزینه مسکن معادل ۲۰ تا ۳۰ درصد آن، قواعد عمومی و الزامآور قانونی محسوب نمیشوند. این نسبتها ممکن است در سیاست پرداخت برخی شرکتها دیده شوند، اما نمیتوان آنها را به همه مشاغل و قراردادهای کاری در عمان تعمیم داد.
پرداختهای متغیر و پاداشهای عملکردی
بخشی از دریافتی کارکنان و حقوق در عمان ممکن است به عملکرد فردی، میزان فروش، تحقق اهداف سازمانی یا تکمیل پروژهها وابسته باشد. پاداش سالانه، پورسانت فروش و پاداشهای مرتبط با بهرهوری از نمونههای رایج این نوع پرداختها هستند. برخلاف حقوق پایه و کمکهزینههای ثابت، مبلغ این پرداختها ممکن است در هر دوره تغییر کند و به شرایط تعیینشده از سوی کارفرما بستگی داشته باشد.
برای جلوگیری از اختلافهای احتمالی، بهتر است شرایط دریافت پاداش و پرداختهای متغیر در قرارداد یا آییننامه داخلی شرکت مشخص شود. برای مثال، باید روشن باشد که پاداش بر اساس چه شاخصهایی محاسبه میشود، چه زمانی به کارمند پرداخت خواهد شد و آیا دریافت آن به تحقق اهداف مشخص یا ادامه همکاری تا تاریخ معینی وابسته است یا خیر.
همچنین نباید فرض کرد که تمام پاداشها و کمیسیونها به طور خودکار جزو حقوق پایه محسوب میشوند یا همیشه از محاسبه مزایای پایان خدمت کنار گذاشته خواهند شد. نحوه درج این پرداختها در قرارداد و ماهیت آنها اهمیت دارد. قانون کار عمان حقوق ناخالص را شامل حقوق پایه و سایر مزایا و کمکهزینههای پرداختی در مقابل کار میداند؛ بدین ترتیب، برای تشخیص قانونی هر پرداخت باید مفاد قرارداد و تعریف قانونی دستمزد را در نظر گرفت.
کمکهزینهها و بازپرداخت هزینهها در ساختار حقوق
کمکهزینهها یکی از اجزای مهم بسته جبران خدمات در بسیاری از شرکتهای عمانی هستند. کارفرمایان، بهویژه هنگام استخدام نیروهای متخصص یا جذب کارکنان خارجی، ممکن است علاوه بر حقوق پایه، مزایایی برای پوشش هزینههای زندگی و انجام وظایف شغلی در نظر بگیرند. مهمترین نمونههای این پرداختها عبارتاند از:
- کمکهزینه مسکن: مبلغی برای تأمین بخشی از هزینه اجاره یا اقامت کارمند که ممکن است بهصورت نقدی یا در قالب محل سکونت از سوی کارفرما ارائه شود.
- کمکهزینه حملونقل: مبلغی برای پوشش هزینه رفتوآمد روزانه یا استفاده از خودروی شخصی در مسیرهای کاری.
- کمکهزینه ارتباطات: پرداخت هزینه تلفن همراه و اینترنت، بهخصوص برای مشاغلی که ارتباط مستمر با مشتریان یا همکاران دارند.
- کمکهزینه تحصیل فرزندان: برخی کارفرمایان، بهویژه در قراردادهای مربوط به نیروهای متخصص خارجی، بخشی از هزینه تحصیل فرزندان کارکنان را تقبل میکنند.
- مزایای سفر: بلیت رفتوبرگشت به کشور مبدأ یا پرداخت هزینه سفر سالانه ممکن است در قرارداد برخی کارکنان خارجی پیشبینی شود.
باید میان کمکهزینههای مرتبط با حقوق و بازپرداخت هزینههای واقعی شغلی تفاوت قائل شوید. برای مثال، مبلغ ثابتی که هر ماه بابت مسکن به کارمند پرداخت میشود، با بازپرداخت هزینهای که او برای خرید تجهیزات یا انجام مأموریت کاری پرداخت کرده است، ماهیت یکسانی ندارد. در حالت دوم، کارفرما هزینهای را که کارمند در راستای انجام وظایف شغلی متحمل شده جبران میکند و این مبلغ لزوماً بخشی از حقوق و دستمزد او نیست.
از آنجا که نحوه تعریف و ثبت هر پرداخت میتواند بر محاسبات حقوقی و مزایای کارکنان اثر بگذارد، بهتر است نوع، مبلغ و شرایط پرداخت کمکهزینهها در قرارداد کاری بهروشنی مشخص شود.
مزایای دریافتی کارکنان در ساختار حقوق و دستمزد عمان
مجموع دریافتی کارکنان در عمان فقط به حقوق ماهانه محدود نمیشود. بخشی از مزایای آنها بر اساس قانون کار و قانون حمایت اجتماعی تعیین شده و کارفرما موظف است حداقلهای قانونی را رعایت کند. در مقابل، برخی مزایا به سیاستهای داخلی شرکت، نوع شغل و توافق میان کارمند و کارفرما بستگی دارند.
شناخت تفاوت میان مزایای قانونی و مزایای اختیاری اهمیت زیادی دارد؛ چرا که کارفرما نمیتواند با توافق قراردادی، حقوقی را که قانون برای کارمند در نظر گرفته است کاهش دهد یا حذف کند. در عین حال، شرکتها میتوانند برای جذب و حفظ نیروی متخصص، مزایایی فراتر از حداقلهای قانونی ارائه دهند.
مزایای قانونی و الزامی کارکنان در عمان
قانون کار عمان مجموعهای از حقوق و مزایا را برای کارکنان بخش خصوصی در نظر گرفته است. مهمترین موارد عبارتاند از:
مزایای پایان خدمت
مطابق ماده ۶۱ قانون کار عمان، کارکنانی که مشمول مقررات مربوط به قانون حمایت اجتماعی نیستند، هنگام پایان رابطه کاری مستحق دریافت مزایای پایان خدمت هستند. حداقل این مزایا برای هر سال خدمت، معادل یک ماه حقوق پایه نهایی کارمند است و برای بخش باقیمانده از سال نیز به نسبت مدت خدمت محاسبه میشود. این ماده تا زمان اجرای مقررات نظام پسانداز جایگزین قابل اعمال است. در مورد کارکنان غیرعمانی، قانون حمایت اجتماعی ایجاد نظام پسانداز را پیشبینی کرده که پس از آغاز اجرای سهم اجباری آن، جایگزین مزایای پایان خدمت برای دورههای مشمول خواهد شد.
مرخصی سالانه با حقوق
کارکنان طبق ماده ۷۸ قانون کار عمان، مستحق حداقل ۳۰ روز مرخصی سالانه با حقوق ناخالص هستند. استفاده از این مرخصی معمولاً پس از گذشت حداقل شش ماه از شروع همکاری امکانپذیر است. همچنین اگر کارمند هنگام پایان همکاری هنوز از تمام مرخصی استحقاقی خود استفاده نکرده باشد، حق دریافت حقوق ناخالص مربوط به مانده مرخصی را خواهد داشت.
مرخصی استعلاجی
قانون کار برای کارکنانی که بیماری آنها تأیید شده باشد، حداکثر ۱۸۲ روز مرخصی استعلاجی در سال در نظر گرفته است. میزان حقوق دریافتی در این دوره بهتدریج تغییر میکند؛ از روز اول تا بیست ویکم، ۱۰۰ درصد حقوق؛ از روز بیست و دوم تا سی و پنجم، ۷۵ درصد؛ از روز سی و ششم تا هفتادم، ۵۰ درصد و از روز هفتاد ویکم تا صد وهشتاد و دوم، ۳۵ درصد حقوق ناخالص پرداخت میشود.
مرخصی زایمان
کارکنان زن مشمول قانون کار عمان، از ۹۸ روز مرخصی زایمان برخوردار هستند. این مرخصی دوره پیش و پس از زایمان را پوشش میدهد و برای استفاده از آن، ارائه مدارک و تأییدیههای پزشکی مربوطه لازم است.
مرخصیهای مناسبتی
قانون کار عمان علاوه بر مرخصی سالانه و استعلاجی، برای برخی مناسبتها نیز مرخصی با حقوق پیشبینی کرده است. از جمله این موارد میتوان به مرخصی ازدواج، فوت اعضای خانواده، تولد فرزند و انجام مناسک حج اشاره کرد. برای نمونه، کارکنان واجد شرایط در زمان تولد فرزند از هفت روز مرخصی پدری و کارکنان زن از مرخصی زایمان ۹۸ روزه برخوردار میشوند.
حمایتهای بیمهای و اجتماعی
قانون حمایت اجتماعی عمان، چارچوب پوشش بیمهای و حمایتهای اجتماعی را تعیین میکند. کارکنان عمانی واجد شرایط، تحت پوشش شاخههای مختلف بیمه اجتماعی از جمله بیمه سالمندی، ازکارافتادگی و فوت قرار میگیرند. مقررات مربوط به کارکنان غیرعمانی نیز در حال توسعه است و نظام پسانداز برای این گروه در قانون پیشبینی شده است.
مزایای اختیاری و تکمیلی کارفرمایان
علاوه بر حقوق و مزایای الزامی، بسیاری از شرکتها برای رقابت در بازار کار عمان، بستههای جبران خدمات گستردهتری ارائه میکنند. این مزایا بهویژه در قراردادهای استخدامی نیروهای متخصص خارجی اهمیت دارند و میتوانند بر جذابیت یک پیشنهاد شغلی اثر بگذارند.
بیمه درمانی تکمیلی، بیمه عمر، تأمین محل اقامت، خودروی شرکتی، کمکهزینه تحصیل فرزندان و بلیت سفر سالانه از جمله مزایایی هستند که ممکن است در برخی قراردادها دیده شوند. همچنین بعضی شرکتها برای افزایش انگیزه کارکنان، پاداش عملکرد، مشارکت در سود، دورههای آموزشی تخصصی و فرصتهای ارتقای شغلی در نظر میگیرند.
این مزایا در همه شرکتها یکسان نیستند و بسیاری از آنها الزام عمومی قانونی ندارند. برای مثال، اگر بلیت سفر سالانه یا بیمه درمانی تکمیلی در قرارداد شما درج نشده باشد، نمیتوان صرفاً بر اساس رویه برخی کارفرمایان، آن را حق قطعی تمام کارکنان دانست. هنگام بررسی پیشنهاد شغلی در عمان، بهتر است علاوه بر مبلغ حقوق ماهانه، جزئیات مزایای جانبی و تعهدات کارفرما را نیز در قرارداد مطالعه کنید.
کسورات قانونی و سهم پرداختی کارفرما در عمان
برای محاسبه حقوق کار در عمان، باید کسورات قانونی و سهم بیمهای کارفرما را نیز در نظر گرفت. یکی از ویژگیهای نظام مالیاتی عمان این است که در حال حاضر، مالیات عمومی بر درآمد حقوق و دستمزد اشخاص وجود ندارد؛ با این وجود، این موضوع به معنای معافیت کامل حقوق از هرگونه کسورات یا تعهدات قانونی نیست. مقررات بیمه اجتماعی، پرداختهای مرتبط با نظام پسانداز و محدودیتهای قانونی کسر از حقوق همچنان باید رعایت شوند.
تعهدات بیمهای کارکنان عمانی و غیرعمانی یکسان نیست. به همین دلیل، کارفرما باید هنگام محاسبه هزینه استخدام و تنظیم فیش حقوقی، تابعیت کارمند، نوع پوشش بیمهای و مقررات قابل اجرا برای گروه شغلی او را در نظر بگیرد.
چه مبالغی از حقوق کارکنان در عمان کسر میشود؟
کسورات حقوق در عمان به وضعیت استخدامی و پوشش بیمهای کارمند بستگی دارد. برای کارکنان عمانی، سهم بیمه اجتماعی بر اساس شاخههای مختلف نظام حمایت اجتماعی محاسبه میشود. به همین دلیل، نمیتوان نرخ ۷ درصد را بهعنوان نرخ ثابت و جامع سهم کارمند در تمام پوششهای بیمهای در نظر گرفت. برای نمونه، صندوق حمایت اجتماعی عمان در اطلاعات مربوط به برخی شاخههای بیمهای، نرخهای متفاوتی برای سهم کارمند و کارفرما اعلام کرده است. نرخ نهایی به نوع بیمه و مقررات اجرایی مربوط بستگی دارد.
در مورد کارکنان خارجی نیز نباید فرض کرد که هیچ تعهد بیمهای یا پساندازی وجود ندارد. قانون حمایت اجتماعی، نظام پسانداز اجباری را برای این گروه پیشبینی کرده است. بر اساس ماده ۱۳۹ این قانون، منبع تأمین مالی این نظام شامل پرداختی معادل ۹ درصد حقوق پایه ماهانه کارمند غیرعمانی است. با این حال، تاریخ شروع اجرای این سهم اجباری باید بر اساس تصمیم صندوق حمایت اجتماعی در نظر گرفته شود؛ در نتیجه، برای محاسبه حقوق یا هزینه استخدام در یک تاریخ مشخص، لازم است آخرین مقررات اجرایی صندوق بررسی شود.
علاوه بر موارد بیمهای، کسر مبالغی مانند بازپرداخت وام کارفرما، بدهیهای قانونی یا مبالغی که کارمند به دولت بدهکار است، فقط در چارچوب شرایط و محدودیتهای قانون کار امکانپذیر است. برای مثال، ماده ۹۶ قانون کار عمان کسر یا توقیف حقوق را برای برخی بدهیها به حداکثر یکچهارم مبلغ حقوق محدود میکند و در صورت همزمانی چند بدهی، اولویت را به نفقه قانونی میدهد.
سهم کارفرما در پرداختهای بیمهای و قانونی
تعهدات مالی کارفرما فقط به پرداخت حقوق توافقشده در قرارداد محدود نمیشود. شرکتها باید کارکنان واجد شرایط را نزد مراجع مربوط ثبت کنند و سهم کارفرما در شاخههای بیمه اجتماعی را هم پرداخت کنند. میزان این پرداختها با توجه به نوع پوشش بیمهای و مقررات مربوط به هر گروه از کارکنان متفاوت است.
برای کارکنان عمانی، کارفرما علاوه بر سهم بیمهای خود، باید الزامات ثبت و پرداخت حق بیمه را رعایت کند. در مورد کارکنان غیرعمانی نیز نظام پسانداز پیشبینیشده در قانون حمایت اجتماعی اهمیت دارد؛ پس از آغاز اجرای مقررات مربوط، مبالغ تعیینشده باید مطابق ضوابط صندوق به حساب نظام پسانداز واریز شوند.
در نتیجه، هنگام مقایسه پیشنهادهای شغلی در عمان، بهتر است فقط به مبلغ ناخالص حقوق توجه نکنید. حقوق پایه، کمکهزینهها، پاداشها، مزایای قانونی، پوشش بیمهای و تعهدات مربوط به پایان خدمت، همگی در ارزش واقعی یک قرارداد کاری نقش دارند. از سوی دیگر، کارفرمایان نیز باید ساختار پرداخت را بهگونهای تنظیم کنند که هم با مقررات کار و حمایت اجتماعی عمان سازگار باشد و هم بتواند نیروی متخصص موردنیاز کسبوکار را جذب و حفظ کند.
میانگین و حداقل حقوق در عمان
میزان حقوق در عمان به عواملی مانند نوع شغل، سابقه کاری، سطح تخصص، بخش استخدامی و تابعیت نیروی کار بستگی دارد. به همین دلیل، نمیتوان یک رقم ثابت را بهعنوان میانگین حقوق تمام کارکنان عمانی و خارجی معرفی کرد. همچنین باید میان حقوق پایه و دریافتی ناخالص تفاوت قائل شوید؛ چرا که حقوق پایه فقط یکی از اجزای بسته پرداختی است و مزایایی مانند کمکهزینه مسکن، حملونقل و پاداشها میتوانند مبلغ دریافتی ماهانه را افزایش دهند.
حداقل حقوق در عمان

بر اساس تصمیم وزارتی شماره ۲۲۲/۲۰۱۳، حداقل حقوق ماهانه کارکنان عمانی شاغل در بخش خصوصی ۳۲۵ ریال عمان تعیین شده است. این مبلغ از دو بخش ۲۲۵ ریال عمان حقوق پایه و ۱۰۰ ریال عمان کمکهزینه تشکیل میشود. این تصمیم همچنان در مقررات مربوط به دستمزد وزارت کار عمان درج شده است؛ با این حال، باید توجه داشته باشید که حداقل حقوق ۳۲۵ ریالی به تمام افراد شاغل در عمان تعلق نمیگیرد و نمیتوان آن را حداقل دستمزد قانونی کارگران خارجی نیز در نظر گرفت. برای کارکنان خارجی مانند ایرانیان، رقم واحد و مشابهی بهعنوان حداقل حقوق عمومی در منابع رسمی دولت عمان اعلام نشده است. میزان حقوق این گروه معمولاً بر اساس قرارداد کاری، نوع شغل، مهارت و توافق با کارفرما تعیین میشود.
میانگین حقوق در عمان چقدر است؟
برای بررسی سطح حقوق در عمان، آمار رسمی مؤسسه ملی آمار و اطلاعات این کشور (NCSI) یکی از منابع قابل اتکاست. بر اساس دادههای منتشرشده در کتاب آماری سال ۲۰۲۶، اطلاعات حقوق پایه کارکنان عمانی بیمهشده در سال ۲۰۲۵ در دو بخش خصوصی و دولتی ارائه شده است. این آمار در مجموع ۷۶۹ هزار و ۹۰۴ نفر را پوشش میدهد که از میان آنها ۳۷۴ هزار و ۹۰۳ نفر در بخش خصوصی و ۳۹۵ هزار و یک نفر در بخش دولتی مشغول به کار بودهاند.
بررسی توزیع حقوق پایه نشان میدهد که میانه حقوق کارکنان عمانی بیمهشده در بخش خصوصی بین ۴۰۰ تا کمتر از ۵۰۰ ریال عمان قرار دارد. در بخش دولتی، این بازه بالاتر است و میانه حقوق پایه کارکنان عمانی بین ۱۰۰۰ تا کمتر از ۲۰۰۰ ریال عمان گزارش شده است. اگر کارکنان هر دو بخش را در کنار یکدیگر بررسی کنیم، میانه حقوق پایه در بازه ۸۰۰ تا کمتر از ۱۰۰۰ ریال عمان قرار میگیرد.
البته این ارقام میانگین حقوق محسوب نمیشوند، بلکه بازهای را نشان میدهند که مقدار میانی کارکنان در آن قرار گرفته است. همچنین آمار یادشده فقط کارکنان عمانی بیمهشده را پوشش میدهد و نباید آن را بهعنوان میانگین حقوق تمام نیروهای خارجی و عمانی شاغل در این کشور معرفی کرد. به همین دلیل، برای برآورد حقوق واقعی یک موقعیت شغلی، بهتر است علاوه بر این آمار، سطح تخصص، سابقه کار، نوع قرارداد و مزایای جانبی را نیز بررسی کنید.
نکات مهم درباره حداقل و میانگین حقوق در عمان
هنگام بررسی پیشنهادهای شغلی در عمان، چند نکته اهمیت ویژهای دارند.
- حداقل حقوق ۳۲۵ ریال عمان، مخصوص شهروندان عمانی شاغل در بخش خصوصی است.
- از حداقل حقوق ۳۲۵ ریالی، مبلغ ۲۲۵ ریال حقوق پایه و ۱۰۰ ریال کمکهزینه است.
- میانه حقوق پایه کارکنان عمانی بیمهشده در بخش خصوصی، طبق دادههای سال ۲۰۲۵، بین ۴۰۰ تا کمتر از ۵۰۰ ریال عمان قرار دارد.
- میانه حقوق پایه کارکنان عمانی در بخش دولتی، بین ۱۰۰۰ تا کمتر از ۲۰۰۰ ریال عمان است.
- میانه حقوق پایه کارکنان عمانی در مجموع بخش دولتی و خصوصی، در بازه ۸۰۰ تا کمتر از ۱۰۰۰ ریال عمان قرار دارد.
- این آمارها مربوط به حقوق پایه هستند و لزوماً مجموع دریافتی ماهانه کارکنان را نشان نمیدهند.
- پرداخت حقوق کارکنان بخش خصوصی از طریق سامانه حمایت از دستمزد (WPS) رصد میشود تا مبلغ و زمان پرداخت با اطلاعات ثبتشده در قرارداد کاری مطابقت داشته باشد.
در نهایت، اگر قصد دارید برای کار به عمان مهاجرت کنید، بهتر است رقم حقوق پیشنهادی را بهتنهایی ملاک تصمیمگیری قرار ندهید. حقوق پایه، کمکهزینه مسکن و حملونقل، بیمه، مزایای پایان خدمت و سایر پرداختهای مندرج در قرارداد، همگی بر ارزش واقعی پیشنهاد شغلی اثر میگذارند. همچنین توجه داشته باشید که آمار رسمی موجود درباره حقوق کارکنان عمانی، تصویر کاملی از سطح درآمد نیروهای خارجی ارائه نمیدهد. در همین راستاُ در جدول زیر میتوانید میانگین و متوسط حقوق در عمان را برای نیروی کار خارجی و در مشاغل مختلف مشاهده کنید.
| شغل | متوسط حقوق در عمان در ماه (حقوق ناخالص) |
|---|---|
| کارگر ساده | ۶۰۵ الی ۱۲۶۰ ریال عمان |
| پرستاری | ۱۳۱۰ ریال عمان |
| جوشکاری | ۹۲۰ الی ۲۶۸۰ ریال عمان |
| راننده | ۷۱۵ الی ۲۰۴۰ ریال عمان |
| مربی بدنسازی | ۸۷۵ الی ۱۷۱۵ ریال عمان |
| برقکار | ۷۵۰ الی ۱۷۷۰ ریال عمان |
| پزشک | ۱۳۳۵ الی ۳۳۱۰ ریال عمان |
| مهندس عمران | ۶۹۰ الی ۲۴۱۰ ریال عمان |
| آشپز | ۱۰۰۰ الی ۲۹۶۰ ریال عمان |
| دندانپزشک | ۱۲۵۰ الی ۲۷۵۰ ریال عمان |
| مهندس نرمافزار | ۷۰۵ الی ۴۳۴۵ ریال عمان |
شرایط قرارداد کار در عمان
قرارداد کتبی یکی از مهمترین اسناد برای شروع همکاری در عمان است. این قرارداد باید شرایط توافقشده میان شما و کارفرما را بهروشنی مشخص کند تا در طول همکاری درباره وظایف، میزان حقوق یا سایر تعهدات اختلافی به وجود نیاید. پیش از امضای قرارداد، موارد زیر را بررسی کنید.
- عنوان و شرح شغل: موقعیت شغلی، مسئولیتها و وظایفی که باید بر عهده بگیرید
- میزان حقوق و مزایا: حقوق پایه، پاداشها و سایر پرداختهای توافقشده
- محل کار و ساعات فعالیت: آدرس محل اشتغال، ساعات کاری عادی و در صورت لزوم، برنامه شیفتها
- مدت قرارداد: مدت اعتبار قرارداد و شرایط تمدید یا پایان آن
- مرخصیها: انواع مرخصی و شرایط استفاده از آنها
- مهلت اطلاع قبلی: مدتزمان و شرایط اعلام پایان همکاری از سوی شما یا کارفرما
شفافیت در این موارد به شما کمک میکند پیش از شروع کار، تصویر مشخصی از شرایط استخدام داشته باشید. همچنین، قرارداد مکتوب در صورت بروز اختلاف میتواند بهعنوان مدرکی برای اثبات توافقات و شرایط همکاری مورد استفاده قرار بگیرد.
هزینههای زندگی در عمان
برای ارزیابی شرایط مالی کار در عمان، باید میزان حقوق را در کنار هزینههای مسکن، خوراک، حملونقل و خدمات روزمره بررسی کنید. بر اساس نتایج پیمایش درآمد و هزینه خانوار که در سال ۲۰۲۶ از سوی مرکز ملی آمار و اطلاعات عمان منتشر شده، مسکن و هزینههای مربوط به آن با سهمی حدود ۴۸ درصد، بزرگترین بخش مخارج خانوارهای خارجی را تشکیل میدهد. پس از آن، خوراک و نوشیدنی با حدود ۱۶.۵ درصد و حملونقل با ۶.۶ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
با این حال، این ارقام میانگین خانوارها هستند و نباید آنها را مستقیماً با حقوق یک کارمند مقایسه کرد؛ چرا که تعداد اعضای خانواده، محل سکونت، نوع مسکن و سبک زندگی بر هزینهها تأثیر زیادی دارند. برای مثال، فردی که بهتنهایی زندگی میکند و خانهای مشترک اجاره کرده است، معمولاً هزینه کمتری نسبت به خانوادهای با چند فرزند خواهد داشت. در مقابل، اجاره خانه مستقل در مسقط، هزینه تحصیل فرزندان در مدارس خصوصی و استفاده از خدمات درمانی تکمیلی میتواند بخش قابلتوجهی از درآمد ماهانه را مصرف کند. بدین ترتیب، هنگام بررسی پیشنهاد شغلی در عمان، علاوه بر مبلغ حقوق، بهتر است درباره تأمین مسکن، بیمه درمانی، هزینه رفتوآمد و کمکهزینههای خانوادگی نیز مذاکره کنید. در بسیاری از موارد، همین مزایا هستند که مشخص میکنند حقوق پیشنهادی تا چه اندازه برای تأمین هزینههای زندگی و پسانداز کافی است. برای درک بهتر، در جدول زیر میتوانید هزینههای زندگی در شهر مسقط عمان را مشاهده کنید.
| نوع هزینه به دلار آمریکا | عمان (مسقط) |
|---|---|
| هزینه زندگی یک خانواده ۴ نفره (بدون اجاره) در ماه | حدود ۳۰۰۰ دلار |
| یک وعده غذایی در رستوران | ۵.۲ دلار |
| مواد غذایی (شیر، مرغ، گوشت و…) | ۰.۵ تا ۱۵ دلار |
| حملونقل عمومی | ۱ تا ۷۸ دلار در ماه |
| بنزین (۱ لیتر) | ۰.۶۲ دلار |
| قبض برق، آب، گاز و اینترنت | ۲۷۰ دلار در ماه |
| تفریحاتی مانند باشگاه و سینما | ۱۰ الی ۶۲ دلار در ماه |
| شهریه مدارس ابتدایی بینالمللی | ۱۰۵۰۰ دلار در سال |
| اجاره آپارتمان ۱ خوابه در مرکز شهر | ۶۷۱ دلار در ماه |
| اجاره آپارتمان ۱ خوابه خارج از مرکز شهر | ۴۵۴ دلار در ماه |
| اجاره آپارتمان ۳ خوابه در مرکز شهر | ۱۳۵۵ دلار در ماه |
| اجاره آپارتمان ۳ خوابه خارج از مرکز شهر | ۸۴۲ دلار در ماه |
| خرید آپارتمان در مرکز شهر | ۲۶۳ دلار بهازای هر فوت مربع |
| حقوق دریافتی بعد از مالیات | شروع از ۲۰۰۰ دلار در ماه |
مالیات بر درآمد در عمان
یکی از ویژگیهای نظام مالیاتی عمان، نبود مالیات بر درآمد شخصی از حقوق و دستمزد است. در حال حاضر، افرادی که در این کشور بهعنوان کارمند فعالیت میکنند، صرفنظر از میزان حقوق و تابعیت خود، مشمول مالیات بر درآمد حقوق نیستند. به همین دلیل، برخلاف بسیاری از کشورها، کارفرمایان عمانی ملزم نیستند بخشی از حقوق ماهانه کارکنان را بهعنوان مالیات بر درآمد کسر و به سازمان مالیاتی پرداخت کنند. این موضوع باعث میشود محاسبه حقوق خالص کارکنان سادهتر باشد و مبلغ دریافتی آنها، پس از کسر تعهدات قانونی مانند سهم بیمه اجتماعی در موارد مشمول، به حقوق ناخالص نزدیک باشد.
نرخ مالیات بر درآمد و نحوه محاسبه آن
در عمان برای درآمد حاصل از اشتغال، نرخ مالیات بر درآمد شخصی صفر درصد است. در نتیجه، برخلاف نظامهای مالیاتی پلکانی، میزان حقوق در عمان برای کارمند تأثیری بر نرخ مالیات پرداختی او ندارد و برای درآمدهای مختلف حقوقی، سقف معافیت یا طبقات مالیاتی جداگانهای تعریف نشده است. برای مثال، اگر حقوق ماهانه شما ۵۰۰ یا ۲۰۰۰ ریال عمان باشد، بابت دریافت این حقوق مالیات بر درآمد شخصی پرداخت نمیکنید.
نبود مالیات بر درآمد حقوق به این معناست که کارفرما نیز تعهدی برای کسر مالیات از فیش حقوقی، ارسال ماهانه مبالغ مالیاتی یا انجام تسویهحساب سالانه مالیات حقوق کارکنان ندارد. سایر مقررات مربوط به پرداخت حقوق، بیمه اجتماعی و کسورات قانونی همچنان برقرار هستند. بدین ترتیب، صفر بودن مالیات بر درآمد را نباید با معافیت از تمام کسورات حقوق یا تعهدات قانونی اشتباه گرفت.
آیا کارکنان در عمان باید اظهارنامه مالیاتی ارائه کنند؟
کارکنان بابت درآمد حاصل از حقوق و دستمزد خود در عمان ملزم به ارائه اظهارنامه مالیات بر درآمد شخصی نیستند. در نتیجه، برای درآمد حقوقی آنها نیز فرایند معمول اظهارنامه سالانه و محاسبه مالیات پایان سال وجود ندارد. این موضوع میتواند از نظر اداری برای کارکنان و کارفرمایان مزیت محسوب شود و بخشی از پیچیدگیهای مربوط به محاسبه و پرداخت حقوق را کاهش دهد.
البته نبود مالیات بر درآمد شخصی به معنای نبود مالیات برای کسبوکارها نیست. شرکتها و اشخاص حقوقی فعال در عمان، بسته به نوع فعالیت و وضعیت مالیاتی خود، ممکن است مشمول مالیات بر درآمد شرکتها و سایر تعهدات مالیاتی باشند. اگر قصد دارید علاوه بر اشتغال، در عمان کسبوکار راهاندازی کنید یا شرکتی به ثبت برسانید، باید مقررات مالیاتی مربوط به فعالیت تجاری را نیز جداگانه بررسی کنید.
سؤالات متداول
حداقل حقوق در عمان چقدر است؟
حداقل حقوق ماهانه کارکنان عمانی شاغل در بخش خصوصی ۳۲۵ ریال عمان است که از ۲۲۵ ریال حقوق پایه و ۱۰۰ ریال کمکهزینه تشکیل میشود. این حداقل دستمزد بهصورت عمومی برای کارکنان خارجی اعمال نمیشود.
آیا به حقوق کارمندان در عمان مالیات تعلق میگیرد؟
خیر. در حال حاضر، درآمد شخصی حاصل از حقوق و دستمزد در عمان مشمول مالیات بر درآمد نیست و کارفرمایان مالیاتی از حقوق کارکنان کسر نمیکنند. با این وجود، کسورات بیمهای و سایر تعهدات قانونی همچنان برقرار هستند.
حقوق پایه در عمان چه تفاوتی با حقوق ناخالص دارد؟
حقوق پایه مبلغ اصلی تعیینشده در قرارداد کاری است و برخی مزایای قانونی بر اساس آن محاسبه میشوند. حقوق ناخالص علاوه بر حقوق پایه، شامل سایر مزایا و کمکهزینههایی است که کارمند در مقابل انجام کار دریافت میکند.
آیا کارفرما در عمان موظف به پرداخت کمکهزینه مسکن و حملونقل است؟
پرداخت کمکهزینه مسکن و حملونقل بهصورت عمومی برای تمام مشاغل الزامی نیست و معمولاً به قرارداد کاری و سیاستهای شرکت بستگی دارد. در نتیجه، پیش از پذیرش پیشنهاد شغلی باید مشخص کنید که این مزایا جدا از حقوق پایه پرداخت میشوند یا خیر.
مزایای پایان خدمت در عمان چگونه محاسبه میشود؟
برای کارکنانی که مشمول نظام جایگزین پسانداز نیستند، حداقل مزایای پایان خدمت طبق ماده ۶۱ قانون کار، معادل یک ماه حقوق پایه نهایی بهازای هر سال خدمت است. محاسبه دورههای کمتر از یک سال نیز به نسبت مدت اشتغال انجام میشود. مقررات نظام پسانداز کارکنان غیرعمانی نیز باید با توجه به زمان اجرای آن در نظر گرفته شود.
ساعات کاری قانونی در عمان چند ساعت است؟
طبق قانون کار عمان، حداکثر ساعات کار عادی ۸ ساعت در روز و ۴۰ ساعت در هفته است. زمان استراحت و نماز در محاسبه ساعات کار روزانه لحاظ نمیشود و کارفرما باید محدودیتهای قانونی مربوط به اضافهکاری و استراحت کارکنان را نیز رعایت کند.
آیا کارکنان خارجی در عمان بیمه میشوند؟
قانون حمایت اجتماعی عمان برای کارکنان خارجی نیز مقرراتی در نظر گرفته است. از جمله این موارد، نظام پسانداز جایگزین مزایای پایان خدمت است که اجرای پرداختهای آن به مقررات و زمانبندی اعلامشده از سوی صندوق حمایت اجتماعی بستگی دارد. به طور کلی میتوان گفت که بسیاری از شرکتهای عمانی کارمندان خارجی خود را تحت پوشش بیمه قرار میدهند.
جمع بندی
حقوق در عمان بر اساس قانون کار و مقررات حمایت اجتماعی تعیین میشود و عواملی مانند نوع شغل، سابقه کاری، سطح تخصص و تابعیت کارمند بر میزان دریافتی و مزایای او تأثیر میگذارند. اگر قصد دارید در این کشور مشغول به کار شوید، باید علاوه بر مبلغ حقوق پایه، مواردی مانند کمکهزینه مسکن و حملونقل، بیمه، مرخصی با حقوق، مزایای پایان خدمت و نحوه پرداخت حقوق از طریق سامانه حمایت از دستمزد (WPS) را هم بررسی کنید. همچنین نبود مالیات بر درآمد شخصی از حقوق و دستمزد، یکی از ویژگیهای نظام مالیاتی عمان است؛ هرچند این موضوع به معنای حذف کسورات بیمهای و سایر تعهدات قانونی نیست.
در مجموع، برای ارزیابی شرایط مالی کار در عمان نباید صرفاً به حداقل یا میانگین حقوق اعلامشده اکتفا کنید. مبلغ دریافتی واقعی، هزینههای زندگی، مزایای مندرج در قرارداد و شرایط استخدام نیروهای خارجی، همگی در تصمیمگیری شما نقش دارند. پیش از پذیرش پیشنهاد شغلی، قرارداد را از نظر حقوق پایه، مزایا، ساعات کاری، مرخصی و تعهدات کارفرما بهدقت بررسی کنید تا تصویر روشنی از درآمد و شرایط کار در عمان داشته باشید.
اولین نفری باشید که نظر میدهد…