مالیات در ترکیه؛ راهنمای جامع قوانین، نرخ‌ها و نحوه محاسبه در سال ۲۰۲۶

اگر قصد دارید در ترکیه شرکت ثبت کنید، ملک بخرید، مقیم شوید یا صرفاً به‌عنوان یک تاجر با طرف ترک قرارداد ببندید، شناخت دقیق مالیات در ترکیه پیش‌نیاز هر تصمیم مالی است. نظام مالیاتی ترکیه ترکیبی از مالیات بر درآمد تصاعدی، مالیات بر شرکت‌ها، ارزش افزوده و مالیات‌های محلی است که هرکدام قواعد، مهلت و نرخ جداگانه‌ای دارند و اشتباه در تشخیص آن‌ها می‌تواند به جریمه‌های سنگین یا از دست رفتن معافیت‌های قانونی منجر شود.

در این راهنما، تمام لایه‌های مالیات ترکیه را به‌صورت گام‌به‌گام، با تکیه بر آخرین مصوبات سال ۲۰۲۶، برای دو گروه مخاطب بررسی می‌کنیم: اشخاص حقیقی (کارمندان، سرمایه‌گذاران ملکی، مقیمان) و اشخاص حقوقی (صاحبان شرکت). همچنین به تعامل این نظام با قوانین مالیاتی ایران، معاهده اجتناب از مالیات مضاعف بین دو کشور، و راهکارهای قانونی کاهش بار مالیاتی می‌پردازیم.

نکته مهم: مالیات یک موضوع پرونده‌محور است. ارقام این مقاله بر اساس مقررات عمومی منتشرشده تا ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶ ارائه شده‌اند و جایگزین بررسی اختصاصی پرونده توسط حسابدار رسمی ترکیه، مشاور مالیاتی یا وکیل نیستند.

مالیات در ترکیه چیست؟

مالیات در ترکیه مجموعه‌ای از پرداخت‌های قانونی است که اشخاص حقیقی و حقوقی بابت کسب درآمد، مصرف کالا و خدمات، مالکیت دارایی، انتقال اموال و برخی معاملات به دولت یا شهرداری‌ها می‌پردازند.

نظام مالیاتی این کشور را می‌توان در سه گروه اصلی خلاصه کرد:

• مالیات بر درآمد: شامل مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی و مالیات بر درآمد شرکت‌ها
• مالیات بر مصرف و هزینه: شامل مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر مصرف ویژه، مالیات معاملات بانکی و بیمه‌ای و حق تمبر
• مالیات بر دارایی: شامل مالیات املاک، مالیات وسایل نقلیه، مالیات ارث و انتقال بلاعوض

ساختار رسمی مالیاتی ترکیه نیز مالیات‌ها را عمدتاً در همین سه دسته درآمد، هزینه و ثروت یا دارایی طبقه‌بندی می‌کند.

مالیات ترکیه چند درصد است؟

نوع مالیات	نرخ یا محدوده عمومی
مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی	پلکانی از ۱۵ تا ۴۰ درصد
مالیات عمومی شرکت‌ها	۲۵ درصد
مالیات برخی بانک‌ها و مؤسسات مالی	۳۰ درصد
مالیات سود صادرات واجد شرایط	۲۰ درصد
مالیات سود تولید واجد شرایط در سال ۲۰۲۶	۲۴ درصد
مالیات بر ارزش افزوده	۱، ۱۰ یا ۲۰ درصد
مالیات سالانه املاک	معمولاً ۰٫۱ تا ۰٫۶ درصد
مالیات انتقال سند ملک	مجموعاً ۴ درصد؛ معمولاً ۲ درصد برای هر طرف
مالیات ارث	۱ تا ۱۰ درصد
مالیات انتقال بلاعوض و هدیه	۱۰ تا ۳۰ درصد
مالیات تکلیفی توزیع سود سهام	عموماً ۱۵ درصد

نرخ نهایی قابل پرداخت ممکن است بر اساس نوع درآمد، فعالیت شرکت، معافیت‌ها، محل ملک، قرارداد جلوگیری از مالیات مضاعف و وضعیت اقامت مالیاتی متفاوت باشد.

ساختار نظام مالیاتی ترکیه

مرجع اصلی مدیریت مالیات‌های ملی در ترکیه، اداره درآمد ترکیه یا Gelir İdaresi Başkanlığı است که معمولاً با مخفف GİB شناخته می‌شود. ثبت اظهارنامه، مشاهده بدهی، گرفتن کد مالیاتی در ترکیه، پرداخت بسیاری از مالیات‌ها و دسترسی به سوابق از طریق سامانه‌های این نهاد انجام می‌شود.

در کنار مالیات‌های ملی، برخی مالیات‌ها و عوارض مانند مالیات سالانه املاک توسط شهرداری محل وقوع ملک دریافت می‌شوند. بنابراین مرجع پرداخت و اظهار همه مالیات‌ها یکسان نیست.

قوانین اصلی مرتبط با مالیات در ترکیه شامل موارد زیر هستند:

• قانون مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی
• قانون مالیات شرکت‌ها
• قانون مالیات بر ارزش افزوده
• قانون آیین دادرسی مالیاتی
• قانون مالیات بر ارث و انتقال
• قانون مالیات املاک
• قانون مالیات وسایل نقلیه موتوری
• قانون حق تمبر
• مقررات تأمین اجتماعی و مالیات حقوق کارکنان

شناخت نام قانون به‌تنهایی کافی نیست؛ بخشنامه‌ها، اطلاعیه‌های عمومی، مصوبات سالانه و تغییر ارزش‌های تجدید ارزیابی‌شده نیز می‌توانند حد نصاب‌ها، معافیت‌ها و جرائم را تغییر دهند.

اقامت مالیاتی در ترکیه چگونه تعیین می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین مراحل محاسبه مالیات در ترکیه، مشخص کردن وضعیت اقامت مالیاتی شخص است. اقامت مهاجرتی و اقامت مالیاتی دو مفهوم جداگانه‌اند و داشتن کارت اقامت یا حتی تابعیت، همیشه به‌تنهایی پاسخ نهایی را مشخص نمی‌کند.

مؤدی کامل یا مقیم مالیاتی

شخصی که از نظر قانون مالیاتی مقیم ترکیه محسوب شود، اصولاً مؤدی کامل یا Tam Mükellef است. مؤدی کامل ممکن است بابت درآمدهای داخل و خارج از ترکیه مشمول مالیات شود؛ البته قراردادهای جلوگیری از مالیات مضاعف، اعتبار مالیات پرداخت‌شده در کشور دیگر و قواعد تشخیص منبع درآمد باید بررسی شوند.

مؤدی محدود یا غیرمقیم مالیاتی

اتباع خارجی که محل اقامت قانونی و مالیاتی آنان در ترکیه نباشد و در یک سال تقویمی بیش از شش ماه به‌صورت مستمر در ترکیه حضور نداشته باشند، معمولاً مؤدی محدود یا Dar Mükellef شناخته می‌شوند. مؤدی محدود اصولاً تنها بابت درآمدهایی مالیات می‌پردازد که منبع آن‌ها در ترکیه باشد.

آیا حضور بیش از ۱۸۳ روز همیشه به معنای اقامت مالیاتی است؟

قاعده شش‌ماهه یا ۱۸۳ روز معیار مهمی است، اما تنها معیار ممکن نیست. برخی اتباع خارجی مانند کارشناسان، دانشمندان، خبرنگاران یا افرادی که برای مأموریت مشخص و موقت وارد ترکیه شده‌اند، در صورت احراز شرایط قانونی ممکن است با وجود حضور طولانی‌تر، مقیم مالیاتی تلقی نشوند.

در پرونده‌هایی که شخص هم‌زمان بر اساس قوانین داخلی ایران و ترکیه مقیم هر دو کشور به شمار می‌رود، باید قواعد حل تعارض در قرارداد جلوگیری از مالیات مضاعف ایران و ترکیه بررسی شود. محل اقامت دائم، مرکز منافع حیاتی، محل زندگی معمول و تابعیت می‌توانند در تعیین کشور محل اقامت قراردادی مؤثر باشند.

انواع مالیات در ترکیه

انواع اصلی مالیات در ترکیه عبارت‌اند از:

1. مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی
2. مالیات بر درآمد شرکت‌ها
3. مالیات بر ارزش افزوده
4. مالیات بر مصرف ویژه
5. مالیات معاملات بانکی و بیمه‌ای
6. حق تمبر
7. مالیات سالانه املاک
8. مالیات انتقال سند ملک
9. مالیات درآمد اجاره
10. مالیات سود فروش دارایی
11. مالیات وسایل نقلیه
12. مالیات ارث و انتقال بلاعوض
13. مالیات تکلیفی حقوق، اجاره، خدمات و سود سهام
14. مالیات اقامت یا خدمات اقامتی در فعالیت‌های هتلداری

هر شخص یا کسب‌وکار الزاماً همه این مالیات‌ها را پرداخت نمی‌کند. نوع تکلیف به ماهیت فعالیت، محل درآمد، قراردادها، دارایی‌ها و شکل حقوقی فعالیت وابسته است.

مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی در ترکیه

مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی یا Gelir Vergisi به‌صورت پلکانی محاسبه می‌شود. به این معنا که افزایش درآمد باعث نمی‌شود کل درآمد با بالاترین نرخ مشمول مالیات شود؛ بلکه هر بخش از درآمد بر اساس پله مربوط به خود محاسبه خواهد شد.

درآمدهای مشمول مالیات اشخاص حقیقی در ترکیه به‌طور کلی شامل این موارد است:

• درآمد تجاری
• درآمد کشاورزی
• حقوق و دستمزد
• درآمد فعالیت‌های حرفه‌ای و مستقل
• درآمد اجاره املاک و حقوق
• درآمد سرمایه‌گذاری مانند سود و برخی عواید اوراق بهادار
• سایر درآمدها و عواید، از جمله برخی سودهای ناشی از فروش دارایی

طبقه‌بندی رسمی درآمد اشخاص حقیقی در نظام مالیاتی ترکیه بر همین هفت گروه استوار است.

جدول مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی در سال ۲۰۲۶

نرخ‌های عمومی درآمد غیرحقوقی برای سال ۲۰۲۶ به شرح زیر است:

درآمد مشمول مالیات سالانه	نحوه محاسبه
تا ۱۹۰٬۰۰۰ لیر	۱۵ درصد
از ۱۹۰٬۰۰۰ تا ۴۰۰٬۰۰۰ لیر	۲۸٬۵۰۰ لیر + ۲۰ درصد مازاد بر ۱۹۰٬۰۰۰
از ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر	۷۰٬۵۰۰ لیر + ۲۷ درصد مازاد بر ۴۰۰٬۰۰۰
از ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۵٬۳۰۰٬۰۰۰ لیر	۲۳۲٬۵۰۰ لیر + ۳۵ درصد مازاد بر ۱٬۰۰۰٬۰۰۰
بیش از ۵٬۳۰۰٬۰۰۰ لیر	۱٬۷۳۷٬۵۰۰ لیر + ۴۰ درصد مازاد بر ۵٬۳۰۰٬۰۰۰

برای درآمد حقوق، مرز ورود به نرخ ۳۵ درصد متفاوت است و نرخ ۲۷ درصد تا درآمد مشمول مالیات ۱٫۵ میلیون لیر ادامه پیدا می‌کند. جدول رسمی سال ۲۰۲۶، نرخ‌های ۱۵، ۲۰، ۲۷، ۳۵ و ۴۰ درصد را تعیین کرده است.

مثال محاسبه مالیات بر درآمد

فرض کنید درآمد مشمول مالیات غیرحقوقی شخصی پس از کسر هزینه‌ها و معافیت‌های قانونی، ۶۰۰ هزار لیر باشد:

• ۱۹۰ هزار لیر اول × ۱۵ درصد = ۲۸٬۵۰۰ لیر
• ۲۱۰ هزار لیر بعدی × ۲۰ درصد = ۴۲٬۰۰۰ لیر
• ۲۰۰ هزار لیر باقی‌مانده × ۲۷ درصد = ۵۴٬۰۰۰ لیر

در نتیجه مالیات ناخالص این شخص برابر با ۱۲۴٬۵۰۰ لیر خواهد بود. مالیات‌های تکلیفی قبلاً کسرشده، اعتبار مالیاتی و برخی کسورات قانونی ممکن است از این مبلغ کم شوند.

این مثال نشان می‌دهد قرار گرفتن بخشی از درآمد در نرخ ۲۷ درصد به معنای محاسبه کل درآمد با نرخ ۲۷ درصد نیست.

مالیات حقوق و دستمزد در ترکیه

حقوق کارکنان در ترکیه معمولاً از طریق سیستم پرداخت حقوق کارفرما محاسبه می‌شود. کارفرما مالیات بر درآمد حقوق، حق تمبر و سهم‌های بیمه اجتماعی را محاسبه و از حقوق ناخالص کسر می‌کند.

مهم‌ترین اقلامی که در فیش حقوقی دیده می‌شوند عبارت‌اند از:

• حقوق ناخالص
• سهم بیمه اجتماعی کارکنان
• سهم بیمه بیکاری کارکنان
• پایه مشمول مالیات بر درآمد
• مالیات بر درآمد پلکانی
• معافیت مرتبط با حداقل دستمزد
• حق تمبر
• حقوق خالص قابل پرداخت

به‌دلیل پلکانی بودن مالیات، ممکن است نرخ مؤثر مالیات حقوق یک کارمند در ماه‌های پایانی سال افزایش پیدا کند؛ زیرا مجموع درآمد مشمول مالیات او وارد طبقه بالاتری شده است.

آیا کارمند باید اظهارنامه سالانه بدهد؟

در بسیاری از موارد، مالیات حقوق توسط کارفرمای واحد به‌صورت نهایی کسر می‌شود و کارمند اظهارنامه جداگانه ارائه نمی‌کند. با این حال، دریافت حقوق از چند کارفرما، عبور از حد نصاب‌های سالانه یا وجود درآمدهای دیگر می‌تواند الزام به اظهارنامه ایجاد کند.

برای سال ۲۰۲۶، عبور مجموع درآمد حقوق از حد بالای ۵٫۳ میلیون لیر یکی از وضعیت‌هایی است که باید از نظر الزام ارائه اظهارنامه سالانه بررسی شود. درآمد از چند کارفرما نیز قواعد و حد نصاب جداگانه دارد.

مالیات شرکت‌ها در ترکیه

شرکت‌هایی مانند شرکت با مسئولیت محدود یا Limited Şirket و شرکت سهامی یا Anonim Şirket بابت سود مشمول مالیات خود، مالیات ثبت شرکت در ترکیه یا Kurumlar Vergisi پرداخت می‌کنند.

پایه مالیات شرکت از درآمد حسابداری شروع می‌شود، اما لزوماً با سود حسابداری یکسان نیست. برای رسیدن به سود مشمول مالیات، هزینه‌های غیرقابل قبول، استهلاک، ذخایر، زیان سنواتی، درآمدهای معاف و سایر تعدیلات مالیاتی در نظر گرفته می‌شوند.

نرخ مالیات شرکت‌ها در سال ۲۰۲۶

نوع شرکت یا درآمد	نرخ مالیات
نرخ عمومی شرکت‌ها	۲۵ درصد
بانک‌ها، شرکت‌های مالی و برخی مؤسسات مشخص	۳۰ درصد
شرکت‌های واجد شرایط عرضه اولیه حداقل ۲۰ درصد سهام	۲۳ درصد
سود واجد شرایط حاصل از صادرات	۲۰ درصد
سود واجد شرایط فعالیت تولیدی در سال ۲۰۲۶	۲۴ درصد
عرضه اولیه واجد شرایط همراه با درآمد صادرات	۱۸ درصد
عرضه اولیه واجد شرایط همراه با فعالیت تولیدی	۲۲ درصد

این نرخ‌های ترجیحی تنها برای بخش واجد شرایط سود اعمال می‌شوند و برخورداری از آن‌ها نیازمند رعایت الزامات قانونی، اسناد حسابداری و شرایط فعالیت است.

انواع ثبت شرکت در ترکیه

انواع ثبت شرکت در ترکیه | مقایسه Ltd، A.S، شعبه و نمایندگی

مثال محاسبه مالیات یک شرکت

اگر شرکت با مسئولیت محدودی در سال مالی ۲۰۲۶ دارای ۴ میلیون لیر سود مشمول مالیات باشد و هیچ نرخ ترجیحی یا معافیتی نداشته باشد:

۴٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۲۵٪ = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر

این مبلغ مالیات شرکت است و با مالیات‌هایی مانند مالیات بر ارزش افزوده، مالیات حقوق کارکنان یا مالیات تکلیفی سود سهام تفاوت دارد.

مالیات تولیدکنندگان از سال ۲۰۲۷

در سال ۲۰۲۶ نرخ سود واجد شرایط تولیدی عموماً ۲۴ درصد است. بر اساس قانون شماره ۷۵۸۲ که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، نرخ مالیات برخی درآمدهای تولیدی و کشاورزی واجد شرایط از سال ۲۰۲۷ به ۱۲٫۵ درصد کاهش می‌یابد. بنابراین استفاده از نرخ ۱۲٫۵ درصد برای اظهارنامه عملکرد سال ۲۰۲۶ صحیح نیست.

حداقل مالیات شرکت‌ها در ترکیه

از دوره‌های مالی آغازشده در سال ۲۰۲۵، سازوکار حداقل مالیات داخلی شرکت‌ها در ترکیه اجرا شده است. بر اساس این قاعده، مالیات شرکت پس از اعمال برخی معافیت‌ها و کسورات نباید از درصد مشخصی از سود پیش از بعضی معافیت‌ها کمتر باشد.

نرخ عمومی حداقل مالیات داخلی ۱۰ درصد است. هدف این مقررات آن است که شرکت‌های سودده به‌دلیل استفاده گسترده از معافیت‌ها و کسورات، مالیات بسیار ناچیزی پرداخت نکنند.

برای مثال، فرض کنید:

• سود پیش از معافیت‌ها: ۴ میلیون لیر
• سود مشمول مالیات پس از معافیت‌ها: ۸۰۰ هزار لیر
• مالیات عادی با نرخ ۲۵ درصد: ۲۰۰ هزار لیر
• حداقل مالیات فرضی با نرخ ۱۰ درصد: ۴۰۰ هزار لیر

در این مثال، ممکن است مبلغ ۴۰۰ هزار لیر مبنای پرداخت قرار گیرد. با این حال، بعضی معافیت‌ها و کسورات به حکم قانون از پایه حداقل مالیات خارج هستند؛ بنابراین محاسبه نهایی باید بر اساس نوع دقیق مشوق انجام شود.

مالیات سود سهام شرکت در ترکیه

پرداخت مالیات شرکت به معنای امکان برداشت کل سود بدون مالیات اضافی نیست. زمانی که سود پس از مالیات میان سهام‌داران توزیع می‌شود، معمولاً مالیات تکلیفی سود سهام نیز مطرح خواهد شد.

نرخ عمومی مالیات تکلیفی توزیع سود سهام در ترکیه در بسیاری از موارد ۱۵ درصد است. نرخ قابل اعمال برای سهام‌دار غیرمقیم ممکن است تحت تأثیر قرارداد جلوگیری از مالیات مضاعف قرار گیرد.

مثلاً اگر شرکت پس از پرداخت مالیات، یک میلیون لیر سود قابل تقسیم داشته باشد و کل آن را توزیع کند، مالیات تکلیفی اولیه می‌تواند ۱۵۰ هزار لیر باشد. وضعیت نهایی سهام‌دار حقیقی مقیم، سهام‌دار شرکتی یا سهام‌دار خارجی یکسان نیست و باید جداگانه ارزیابی شود.

مالیات شعبه شرکت خارجی

شرکت خارجی می‌تواند به‌جای تأسیس یک شرکت مستقل، در ترکیه شعبه ثبت کند. شعبه بابت سود منتسب به فعالیت خود در ترکیه مشمول مالیات شرکت‌ها است. انتقال سود شعبه به دفتر مرکزی نیز ممکن است مشمول مالیات تکلیفی مشابه توزیع سود شود.

تفاوت شعبه و شرکت تابعه فقط مالیاتی نیست. مسئولیت حقوقی، نحوه انتقال سرمایه، گزارشگری مالی، امکان ورود شریک و الزامات ثبتی نیز در انتخاب ساختار مؤثرند.

همچنین فعالیت یک شرکت خارجی بدون ثبت شرکت یا شعبه ممکن است در شرایطی باعث ایجاد مؤسسه دائم یا Permanent Establishment شود. در این حالت، بخشی از سود شرکت خارجی که به فعالیت ترکیه منتسب است می‌تواند در ترکیه مشمول مالیات شود.

مالیات بر ارزش افزوده در ترکیه

مالیات بر ارزش افزوده یا Katma Değer Vergisi – KDV یکی از اصلی‌ترین مالیات‌های غیرمستقیم در ترکیه است. عرضه کالا و خدمات در چارچوب فعالیت تجاری، صنعتی، کشاورزی یا حرفه‌ای و همچنین واردات کالا معمولاً در دامنه KDV قرار می‌گیرد.

نرخ‌های اصلی KDV عبارت‌اند از:

• ۱ درصد: برای برخی کالاها و معاملات دارای نرخ ترجیحی
• ۱۰ درصد: برای برخی کالاها و خدمات ضروری یا مشخص‌شده
• ۲۰ درصد: نرخ عمومی برای بیشتر کالاها و خدمات

نرخ‌های عمومی ۱، ۱۰ و ۲۰ درصد در راهنمای رسمی نظام مالیاتی ترکیه اعلام شده‌اند. طبقه‌بندی دقیق کالا یا خدمت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مشابه بودن ظاهری دو محصول همیشه به معنای نرخ یکسان نیست.

مالیات بر ارزش افزوده چگونه محاسبه می‌شود؟

شرکت، KDV را از مشتری دریافت می‌کند و مالیات پرداخت‌شده روی خریدها را، در صورت وجود شرایط قانونی، از آن کسر می‌کند.

برای مثال:

• فروش خالص: ۵۰۰ هزار لیر
• KDV فروش با نرخ ۲۰ درصد: ۱۰۰ هزار لیر
• KDV قابل کسر خریدها: ۶۰ هزار لیر
• KDV قابل پرداخت: ۴۰ هزار لیر

بنابراین مالیات بر ارزش افزوده اصولاً مالیات مستقیم بر سود شرکت نیست. حتی یک شرکت زیان‌ده نیز ممکن است بابت فروش‌های خود KDV قابل پرداخت داشته باشد.

مالیات بر ارزش افزوده صادرات

صادرات کالا و برخی خدمات صادراتی در صورت رعایت شرایط قانونی می‌توانند با سازوکار معافیت همراه با حق استرداد مالیات ورودی انجام شوند. صرف صدور فاکتور برای مشتری خارجی، به‌تنهایی برای اثبات صادرات خدمت کافی نیست؛ محل بهره‌برداری از خدمت، وضعیت مشتری و ارتباط خدمت با ترکیه نیز باید بررسی شود.

مالیات بر ارزش افزوده معکوس

در برخی خریدهای خدمات از اشخاص خارجی یا معاملات خاص داخلی، خریدار ترک موظف است بخشی یا تمام KDV را تحت سازوکار Reverse Charge یا اظهارنامه شماره ۲ محاسبه و پرداخت کند.

این موضوع برای شرکت‌های ایرانی که خدمات نرم‌افزاری، تبلیغاتی، مشاوره‌ای یا حق استفاده از نرم‌افزار به شرکت ترک می‌فروشند اهمیت دارد. نوع قرارداد می‌تواند علاوه بر KDV معکوس، مالیات تکلیفی درآمد را نیز مطرح کند.

مالیات تکلیفی در ترکیه چیست؟

مالیات تکلیفی یا Stopaj مالیاتی است که پرداخت‌کننده هنگام پرداخت یا شناسایی برخی هزینه‌ها از مبلغ طرف مقابل کسر و به اداره مالیات پرداخت می‌کند.

موارد رایج مالیات تکلیفی عبارت‌اند از:

• حقوق کارکنان
• اجاره برخی محل‌های کسب‌وکار
• حق‌الزحمه خدمات حرفه‌ای
• پرداخت به اشخاص غیرمقیم
• سود سهام
• برخی سودهای مالی و اوراق بهادار
• حق امتیاز و استفاده از حقوق مالکیت فکری

وجود مالیات تکلیفی همیشه به معنای نهایی بودن مالیات نیست. در بعضی موارد مبلغ کسرشده، پیش‌پرداخت مالیات مؤدی است و در اظهارنامه سالانه از مالیات نهایی کسر می‌شود. در برخی موارد دیگر، مالیات تکلیفی می‌تواند مالیات نهایی تلقی شود.

مالیات بر مصرف ویژه در ترکیه

مالیات بر مصرف ویژه یا Özel Tüketim Vergisi – ÖTV بر گروه‌های مشخصی از کالاها اعمال می‌شود. مهم‌ترین گروه‌ها عبارت‌اند از:

• فرآورده‌های نفتی، گاز و روان‌کننده‌ها
• خودرو و برخی وسایل نقلیه
• محصولات دخانی و نوشیدنی‌های الکلی
• برخی کالاهای لوکس یا مصرفی مشخص

ÖTV برخلاف KDV معمولاً در یک مرحله از زنجیره، مانند واردات یا نخستین تحویل، دریافت می‌شود. نرخ آن برای همه کالاها ثابت نیست و می‌تواند بر اساس نوع کالا، حجم موتور، ارزش خودرو، درصد الکل یا سایر مشخصات تغییر کند.

در خرید خودرو، ممکن است ابتدا ÖTV به ارزش پایه افزوده شود و سپس KDV روی مبلغ حاصل محاسبه شود. به همین دلیل قیمت نهایی برخی خودروها در ترکیه فاصله زیادی با قیمت پایه بدون مالیات دارد.

مالیات معاملات بانکی و بیمه‌ای

خدمات بانکی و بیمه‌ای معمولاً به‌جای KDV تحت مالیات معاملات بانکی و بیمه‌ای یا BSMV قرار می‌گیرند. بانک‌ها و شرکت‌های بیمه این مالیات را بر برخی درآمدها و کارمزدهای خود محاسبه می‌کنند.

برای مشتری عادی، این مالیات ممکن است در هزینه‌های بانکی، کارمزدها یا معاملات مالی منعکس شود. نرخ قابل اعمال به نوع معامله بستگی دارد و برای همه عملیات بانکی یکسان نیست.

حق تمبر در ترکیه

حق تمبر یا Damga Vergisi بر برخی اسناد و قراردادهای دارای مبلغ یا آثار حقوقی اعمال می‌شود. قرارداد اجاره تجاری، قرارداد خدمات، اسناد حقوق، صورت‌جلسات و برخی اظهارنامه‌ها ممکن است مشمول حق تمبر باشند.

نرخ برخی قراردادهای دارای مبلغ در سال ۲۰۲۶ معمولاً بر مبنای ۹٫۴۸ در هزار محاسبه می‌شود، اما نرخ و سقف حق تمبر بر اساس نوع سند متفاوت است. بنابراین نباید نرخ یک قرارداد را به همه اسناد تعمیم داد.

حتی برخی اظهارنامه‌های مالیاتی دارای حق تمبر ثابت هستند. در سال ۲۰۲۶، مبالغ ثابت اظهارنامه‌ها بر اساس نوع اظهارنامه به‌روزرسانی شده‌اند.

مالیات ملک در ترکیه

مالیات‌های مرتبط با ملک یکی از بخش‌های مهم مالیات در ترکیه برای ایرانیان است. مالک ملک ممکن است با چند تعهد متفاوت روبه‌رو شود:

• مالیات انتقال سند هنگام خرید یا فروش
• مالیات سالانه املاک
• مالیات درآمد اجاره
• مالیات سود فروش ملک
• مالیات بر ارزش افزوده در برخی معاملات
• عوارض شهرداری
• مالیات ارث در صورت انتقال ملک به وراث
• مالیات خانه‌های باارزش در صورت عبور از حد نصاب قانونی

این مالیات‌ها مستقل از یکدیگرند. پرداخت هزینه انتقال سند در زمان خرید، مالک را از مالیات سالانه یا مالیات اجاره معاف نمی‌کند.

مالیات انتقال سند ملک

در خریدوفروش ملک، حق انتقال سند یا Tapu Harcı اصولاً بر ارزش واقعی اعلام‌شده معامله محاسبه می‌شود؛ این ارزش نباید کمتر از ارزش مالیاتی ملک باشد.

نرخ قانونی انتقال سند معمولاً:

• ۲ درصد برای خریدار
• ۲ درصد برای فروشنده
• مجموعاً ۴ درصد ارزش اعلام‌شده ملک

است. علاوه بر آن، هزینه صندوق گردان اداره ثبت اسناد نیز جداگانه دریافت می‌شود.

برای مثال، اگر ارزش قانونی معامله ۵ میلیون لیر باشد:

• سهم قانونی خریدار: ۱۰۰ هزار لیر
• سهم قانونی فروشنده: ۱۰۰ هزار لیر
• مجموع حق انتقال سند: ۲۰۰ هزار لیر

در بازار ممکن است طرفین درباره تقسیم هزینه توافق دیگری داشته باشند، اما این توافق خصوصی ماهیت قانونی سهم‌های مالیاتی را تغییر نمی‌دهد.

اعلام قیمت کمتر از ارزش واقعی برای کاهش هزینه سند می‌تواند باعث مطالبه مابه‌التفاوت، جریمه و بهره تأخیر شود. همچنین مبلغ رسمی سند در محاسبه سود فروش آینده اهمیت دارد.

مالیات سالانه املاک

مالک ملک در ترکیه باید مالیات سالانه املاک یا Emlak Vergisi بپردازد. نرخ پایه بر اساس نوع ملک تعیین می‌شود:

نوع دارایی	نرخ پایه	نرخ در محدوده کلان‌شهرها
واحد مسکونی	۰٫۱ درصد	۰٫۲ درصد
سایر ساختمان‌ها	۰٫۲ درصد	۰٫۴ درصد
زمین	۰٫۱ درصد	۰٫۲ درصد
قطعه زمین شهری	۰٫۳ درصد	۰٫۶ درصد

نرخ‌ها در محدوده شهرداری‌های کلان‌شهر دو برابر می‌شوند. مالیات بر مبنای ارزش مالیاتی شهرداری محاسبه می‌شود، نه لزوماً قیمت روز بازار.

پرداخت معمولاً در دو مرحله انجام می‌شود:

• قسط اول: ماه‌های مارس تا پایان مه
• قسط دوم: ماه نوامبر

آیا خارجی‌ها مالیات سالانه ملک می‌پردازند؟

بله. تابعیت خارجی یا نداشتن اقامت ترکیه، مالک را از مالیات سالانه ملک معاف نمی‌کند. معیار اصلی، مالکیت ملک واقع در ترکیه است.

معافیت‌های محدود برای برخی واحدهای مسکونی متعلق به بازنشستگان، افراد فاقد درآمد، معلولان یا گروه‌های خاص وجود دارد، اما برخورداری از این مزایا نیازمند احراز همه شرایط قانونی است و نباید به‌صورت خودکار برای هر مالک خارجی در نظر گرفته شود.

مالیات اجاره ملک در ترکیه

درآمد اجاره ملک در ترکیه تحت عنوان درآمد سرمایه غیرمنقول یا Gayrimenkul Sermaye İradı بررسی می‌شود.

مالک غیرمقیم نیز بابت اجاره ملک واقع در ترکیه مشمول قواعد مالیاتی ترکیه است؛ زیرا منبع درآمد در ترکیه قرار دارد.

معافیت اجاره مسکونی در سال ۲۰۲۶

برای سال ۲۰۲۶، مبلغ ۵۸ هزار لیر از درآمد اجاره مسکونی، در صورت احراز شرایط، معاف است. اگر درآمد اجاره از این مبلغ بیشتر باشد، بخش مازاد پس از اعمال روش هزینه قابل قبول مشمول مالیات پلکانی خواهد شد.

این معافیت در همه شرایط قابل استفاده نیست. برای مثال، عدم اظهار درآمد با وجود شناسایی توسط اداره مالیات یا عبور از برخی حد نصاب‌های درآمدی می‌تواند باعث از دست رفتن معافیت شود.

روش مقطوع و روش هزینه واقعی

مالک برای محاسبه درآمد مشمول مالیات اجاره معمولاً یکی از دو روش را انتخاب می‌کند:

روش هزینه مقطوع: پس از کسر معافیت مسکونی، ۱۵ درصد مبلغ باقی‌مانده به‌عنوان هزینه پذیرفته می‌شود و نیازی به ارائه جزئیات همه مخارج نیست.

روش هزینه واقعی: هزینه‌های قابل قبول واقعی مانند برخی مخارج تعمیر، بیمه، استهلاک، بهره و هزینه‌های مرتبط، با رعایت شرایط و اسناد قانونی کسر می‌شوند.

انتخاب روش مناسب به مبلغ اجاره و هزینه‌های واقعی بستگی دارد. مالکانی که هزینه تأمین مالی یا تعمیرات قابل توجه دارند، ممکن است از روش واقعی نتیجه بهتری بگیرند؛ اما نگهداری اسناد ضروری است.

اجاره محل تجاری

در اجاره محل کار به کسب‌وکارهای مشمول تکلیف، مستأجر ممکن است مالیات تکلیفی اجاره را کسر کند. مالک باید درآمد ناخالص و مالیات کسرشده را در چارچوب مقررات اظهار کند.

حد نصاب اظهار درآمدهای اجاره محل کار که مالیات آن‌ها در مبدأ کسر شده است، برای سال ۲۰۲۶ برابر با ۴۰۰ هزار لیر اعلام شده است. عبور از این حد می‌تواند الزام به اظهارنامه سالانه ایجاد کند.

اجاره رایگان یا کمتر از قیمت متعارف

در برخی مواردی که ملک بدون اجاره یا با مبلغی بسیار کمتر از ارزش متعارف در اختیار دیگری قرار می‌گیرد، اداره مالیات می‌تواند مفهوم اجاره فرضی را اعمال کند. ارزش اجاره فرضی ملک معمولاً کمتر از ۵ درصد ارزش مالیاتی ملک در نظر گرفته نمی‌شود، مگر اینکه یکی از استثناهای قانونی، مانند استفاده برخی بستگان نزدیک، برقرار باشد.

مالیات فروش ملک در ترکیه

فروش ملک می‌تواند دو نوع پیامد مالیاتی داشته باشد:

1. مالیات سود ناشی از افزایش ارزش دارایی برای فروشنده حقیقی
2. مالیات درآمد تجاری اگر خریدوفروش ملک به‌صورت مستمر و سازمان‌یافته انجام شود

قانون پنج‌سال فروش ملک

اگر شخص حقیقی ملکی را خریداری کند و آن را پیش از گذشت پنج سال بفروشد، سود حاصل ممکن است تحت عنوان درآمد ناشی از افزایش ارزش مشمول مالیات شود.

اگر فروش پس از گذشت پنج سال انجام شود، سود فروش شخص حقیقی معمولاً در این طبقه مشمول مالیات نیست؛ مشروط بر اینکه فعالیت او ماهیت تجاری و مستمر نداشته باشد. املاک دریافت‌شده از طریق ارث یا انتقال بلاعوض نیز ممکن است قواعد متفاوتی داشته باشند.

برای محاسبه دوره پنج‌ساله، تاریخ ثبت رسمی تملک و فروش اهمیت دارد، نه صرفاً تاریخ امضای توافق اولیه.

معافیت سود فروش ملک در سال ۲۰۲۶

برای درآمد ناشی از افزایش ارزش در سال ۲۰۲۶، مبلغ ۱۵۰ هزار لیر معافیت سالانه تعیین شده است. سود مازاد پس از تعدیلات و هزینه‌های قابل قبول با نرخ‌های پلکانی مالیات بر درآمد محاسبه می‌شود.

سود فروش چگونه محاسبه می‌شود؟

فرمول ساده اولیه:

قیمت فروش – بهای تمام‌شده تعدیل‌شده – هزینه‌های قابل قبول – معافیت = درآمد مشمول مالیات

در صورت تحقق شرایط قانونی، قیمت خرید می‌تواند بر اساس شاخص‌های رسمی تعدیل شود. هزینه‌های سند، کمیسیون و برخی مخارج اثبات‌شده نیز ممکن است قابل کسر باشند.

فروش‌های متعدد در فاصله کوتاه، خرید با هدف فروش و وجود سازمان تجاری ممکن است باعث شود اداره مالیات درآمد را نه سود اتفاقی دارایی، بلکه درآمد تجاری تلقی کند. در این حالت، معافیت و قاعده پنج‌ساله لزوماً قابل استفاده نیست.

مالیات خانه‌های باارزش در ترکیه

برخی واحدهای مسکونی که ارزش مالیاتی آن‌ها از حد نصاب سالانه عبور می‌کند، ممکن است علاوه بر مالیات عادی املاک مشمول مالیات واحدهای مسکونی باارزش یا Değerli Konut Vergisi شوند.

حد نصاب و طبقات این مالیات هر سال به‌روزرسانی می‌شوند. اظهارنامه معمولاً تا ۲۰ فوریه ارائه و مالیات در دو قسط فوریه و اوت پرداخت می‌شود.

این مالیات بر اساس ارزش مالیاتی رسمی ساختمان مسکونی بررسی می‌شود و نباید صرفاً از روی قیمت آگهی یا ارزش بازار نتیجه‌گیری کرد.

مالیات خودرو در ترکیه

مالک وسیله نقلیه ثبت‌شده در ترکیه باید مالیات وسایل نقلیه موتوری یا Motorlu Taşıtlar Vergisi بپردازد.

مبلغ مالیات بر اساس عواملی مانند موارد زیر تعیین می‌شود:

• نوع وسیله نقلیه
• حجم موتور
• سن خودرو
• ارزش مشمول مالیات در برخی گروه‌ها
• نوع و ظرفیت وسیله نقلیه

مالیات خودرو معمولاً در دو قسط، در ماه‌های ژانویه و ژوئیه پرداخت می‌شود.

این مالیات با ÖTV و KDV خرید خودرو متفاوت است. ÖTV و KDV عمدتاً هنگام نخستین خرید یا واردات در قیمت خودرو منعکس می‌شوند، اما MTV مالیات سالانه مالکیت است.

جریمه‌های رانندگی، عوارض بزرگراه و بیمه اجباری نیز مالیات خودرو محسوب نمی‌شوند، هرچند در هزینه سالانه نگهداری خودرو اثر دارند.

مالیات ارث در ترکیه

انتقال دارایی بر اثر فوت مشمول مالیات بر ارث یا Veraset Vergisi است. وجود ملک یا دارایی در ترکیه می‌تواند حتی برای وارثان غیرمقیم نیز تکلیف مالیاتی ایجاد کند.

نرخ مالیات ارث در سال ۲۰۲۶ پلکانی است:

طبقه ارزش مشمول مالیات	نرخ ارث
۳ میلیون لیر اول	۱ درصد
۷ میلیون لیر بعدی	۳ درصد
۱۵ میلیون لیر بعدی	۵ درصد
۳۰ میلیون لیر بعدی	۷ درصد
مبلغ بالاتر از ۵۵ میلیون لیر	۱۰ درصد

برای سال ۲۰۲۶، سهم هر فرزند و همسر از ارث تا مبلغ ۲٬۹۰۷٬۱۳۶ لیر تحت شرایط مقرر از مالیات معاف است. برای همسری که تنها وارث باشد، معافیت بالاتری اعمال می‌شود.

مهلت اظهار ارث بر اساس محل فوت و محل اقامت وراث می‌تواند بین چهار تا هشت ماه متفاوت باشد. مالیات محاسبه‌شده معمولاً طی سه سال و در دو قسط ماه‌های مه و نوامبر هر سال پرداخت می‌شود.

مالیات هدیه و انتقال بلاعوض

انتقال رایگان پول، ملک، سهام یا سایر دارایی‌ها می‌تواند مشمول مالیات انتقال بلاعوض شود. نرخ این مالیات بالاتر از مالیات ارث است:

طبقه ارزش مشمول مالیات	نرخ انتقال بلاعوض
۳ میلیون لیر اول	۱۰ درصد
۷ میلیون لیر بعدی	۱۵ درصد
۱۵ میلیون لیر بعدی	۲۰ درصد
۳۰ میلیون لیر بعدی	۲۵ درصد
مبلغ بالاتر از ۵۵ میلیون لیر	۳۰ درصد

اظهارنامه انتقال بلاعوض معمولاً باید ظرف یک ماه پس از انتقال ارائه شود. در برخی انتقالات میان خویشاوندان نزدیک، نرخ یا معافیت خاص قابل اعمال است، اما انتقال خانوادگی به‌خودی‌خود به معنای معافیت کامل نیست.

مالیات در ترکیه برای ایرانیان و اتباع خارجی

قواعد کلی مالیات در ترکیه برای ایرانیان با سایر اتباع خارجی تفاوت بنیادی ندارد. تابعیت به‌تنهایی تعیین‌کننده مالیات نیست. سه عامل اصلی عبارت‌اند از:

• وضعیت اقامت مالیاتی
• محل ایجاد درآمد
• مفاد قرارداد جلوگیری از مالیات مضاعف

یک ایرانی غیرمقیم که در ترکیه ملک اجاره داده است، بابت اجاره ملک واقع در ترکیه مالیات می‌پردازد. در مقابل، یک ایرانی مقیم مالیاتی ترکیه ممکن است علاوه بر درآمد داخلی، ملزم به بررسی درآمدهای خارجی خود نیز باشد.

آیا داشتن کیملیک باعث پرداخت مالیات بر درآمد جهانی می‌شود؟

داشتن شماره شناسایی خارجی یا کارت اقامت به‌تنهایی به معنای مشمول شدن همه درآمدهای جهانی نیست. مدت حضور، محل اقامت دائمی، مرکز منافع اقتصادی و خانوادگی و استثناهای قانونی باید هم‌زمان بررسی شوند.

با این حال، شخصی که زندگی و فعالیت اقتصادی خود را عملاً به ترکیه منتقل کرده است، نباید صرفاً به استناد خارجی بودن، خود را غیرمقیم مالیاتی فرض کند.

قرارداد جلوگیری از مالیات مضاعف ایران و ترکیه

قرارداد مالیاتی ایران و ترکیه از سال ۲۰۰۶ قابلیت اجرا دارد و برای جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف و تعیین حق مالیاتی دو کشور استفاده می‌شود.

درآمد ملک

بر اساس قرارداد، درآمد حاصل از املاک می‌تواند در کشوری که ملک در آن واقع شده است مشمول مالیات شود. بنابراین اجاره یا فروش ملک واقع در ترکیه اصولاً تحت قواعد مالیاتی ترکیه قرار می‌گیرد.

سود کسب‌وکار

سود یک شرکت ایرانی اصولاً در ایران مشمول مالیات است، مگر اینکه شرکت از طریق یک مؤسسه دائم در ترکیه فعالیت کند. در صورت وجود مؤسسه دائم، ترکیه می‌تواند سود منتسب به آن مؤسسه را مشمول مالیات کند.

درآمد حقوق

حقوق کار در ترکیه معمولاً می‌تواند در ترکیه مشمول مالیات شود. با این حال، در برخی مأموریت‌های کوتاه‌مدت، در صورت حضور کمتر از ۱۸۳ روز و تحقق هم‌زمان شروط مربوط به محل اقامت کارفرما و تحمل هزینه حقوق، حق مالیاتی ممکن است محدود شود.

اعتبار مالیات پرداخت‌شده

قرارداد معمولاً اجازه می‌دهد مالیات پرداخت‌شده در کشور منبع، تا سقف مالیات قابل انتساب در کشور محل اقامت، به‌عنوان اعتبار مالیاتی در نظر گرفته شود. این سازوکار به معنای معافیت کامل نیست؛ بلکه از پرداخت دوباره مالیات بر یک درآمد جلوگیری می‌کند.

برای استفاده از مزایای قرارداد ممکن است ارائه گواهی اقامت مالیاتی، ترجمه رسمی، تأییدات لازم و مدارک اثبات پرداخت مالیات ضروری باشد.

شماره مالیاتی ترکیه چیست؟

شماره مالیاتی یا Vergi Kimlik Numarası شناسه‌ای است که برای انجام بسیاری از امور مالی و اداری استفاده می‌شود. اتباع خارجی ممکن است برای خرید ملک، افتتاح برخی حساب‌ها، ثبت شرکت، انجام معاملات رسمی یا پرداخت مالیات به این شماره نیاز داشته باشند.

اتباع خارجی واجد شرایط می‌توانند برای دریافت شماره مالیاتی بالقوه از خدمات آنلاین اداره درآمد استفاده کنند.

شماره مالیاتی به‌تنهایی به معنای داشتن بدهی مالیاتی یا مقیم بودن نیست. این شماره فقط شناسه‌ای برای ثبت و پیگیری تراکنش‌ها و تکالیف مالیاتی است.

مالیات فریلنسرها در ترکیه

فریلنسرها، مشاوران، برنامه‌نویسان، طراحان، مترجمان و تولیدکنندگان محتوا باید مشخص کنند فعالیت آنان از نظر مالیاتی در کدام طبقه قرار می‌گیرد.

درآمد فعالیت مستقل معمولاً می‌تواند در قالب یکی از این ساختارها اداره شود:

• فعالیت حرفه‌ای مستقل یا Serbest Meslek
• کسب‌وکار انفرادی یا Şahıs İşletmesi
• شرکت با مسئولیت محدود
• شرکت سهامی
• فعالیت مشمول یک معافیت خاص، در صورت تحقق شرایط

صرف دریافت پول از مشتری خارجی به معنای معاف بودن درآمد نیست. اگر فعالیت از ترکیه مدیریت و انجام شود، ممکن است درآمد در ترکیه مشمول مالیات باشد؛ حتی اگر مشتری در ایران، اروپا یا آمریکا قرار داشته باشد.

ثبت شرکت مجازی در ترکیه بدون دفتر واقعی | مراحل، هزینه و قوانین

مالیات فریلنسر بر چه مبنایی محاسبه می‌شود؟

در ساختار شخص حقیقی، درآمد خالص پس از کسر هزینه‌های قابل قبول با نرخ‌های پلکانی ۱۵ تا ۴۰ درصد محاسبه می‌شود. هزینه‌هایی مانند تجهیزات، نرم‌افزار، دفتر، اینترنت، حسابداری یا سفر کاری تنها در صورت ارتباط با فعالیت و رعایت اسناد قانونی قابل کسر هستند.

فریلنسر ممکن است علاوه بر مالیات درآمد، با این تکالیف نیز مواجه شود:

• صدور سند یا فاکتور قانونی
• اظهار KDV
• مالیات تکلیفی برخی دریافتی‌ها
• حق تمبر
• بیمه اجتماعی Bağ-Kur
• اظهارنامه‌های موقت و سالانه
• نگهداری دفاتر یا اسناد الکترونیکی

مالیات دورکاری برای شرکت خارجی

شخصی که در ترکیه زندگی می‌کند اما برای شرکت خارجی دورکاری انجام می‌دهد، نباید فرض کند چون کارفرما در ترکیه نیست، درآمد او معاف است.

برای تعیین وضعیت باید بررسی شود:

• شخص از نظر مالیاتی مقیم کدام کشور است؟
• کار عملاً در کدام کشور انجام می‌شود؟
• پرداخت‌کننده حقوق در کدام کشور قرار دارد؟
• آیا کارفرما در ترکیه مؤسسه دائم ایجاد کرده است؟
• مالیات در کشور دیگر کسر شده است یا خیر؟
• قرارداد جلوگیری از مالیات مضاعف چه حکمی دارد؟

اگر حقوق از خارج پرداخت شود و کارفرمای خارجی در ترکیه سیستم حقوق نداشته باشد، ممکن است مسئولیت ارائه اظهارنامه و پرداخت مالیات مستقیماً بر عهده شخص قرار گیرد.

همچنین فعالیت یک کارمند ارشد، مدیر فروش یا نماینده دارای اختیار انعقاد قرارداد می‌تواند برای شرکت خارجی ریسک ایجاد مؤسسه دائم در ترکیه ایجاد کند.

هزینه‌های قابل قبول شرکت‌ها

برای کاهش سود مشمول مالیات، هزینه باید با کسب و تحصیل درآمد ارتباط داشته باشد، واقعی باشد، اسناد معتبر داشته باشد و در دفاتر قانونی ثبت شود.

نمونه هزینه‌های بالقوه قابل قبول:

• حقوق و بیمه کارکنان
• اجاره دفتر
• خدمات حسابداری و حقوقی
• تبلیغات و بازاریابی
• نرم‌افزار و خدمات فناوری
• استهلاک تجهیزات
• هزینه سفر کاری مستند
• هزینه حمل‌ونقل و انبار
• هزینه‌های بانکی
• برخی هزینه‌های تأمین مالی
• بیمه‌های مرتبط با فعالیت

در مقابل، جرائم، برداشت شخصی شرکا، مخارج فاقد سند، هزینه‌های نامرتبط و برخی ذخایر حسابداری ممکن است از نظر مالیاتی قابل قبول نباشند.

ثبت یک هزینه در حسابداری به‌تنهایی به معنای پذیرفته شدن آن توسط اداره مالیات نیست.

زیان مالیاتی شرکت

زیان یک سال مالی ممکن است تحت شرایط قانونی به سال‌های بعد منتقل و از سود آینده کسر شود. در ترکیه، زیان‌های مالیاتی عموماً تا پنج سال قابل انتقال هستند، مشروط بر اینکه اظهارنامه‌ها به‌درستی ارائه شده و زیان هر سال جداگانه قابل ردیابی باشد.

تغییر ساختار، ادغام، تعطیلی، عدم ارائه اظهارنامه یا اشتباه در درج زیان می‌تواند امکان استفاده از آن را محدود کند. زیان مالیاتی نیز همیشه با زیان حسابداری یکسان نیست.

مشوق‌ها و معافیت‌های مالیاتی ترکیه

ترکیه برای برخی سرمایه‌گذاری‌ها، صادرات، تحقیق و توسعه، فناوری و فعالیت در مناطق خاص مشوق‌های مالیاتی ارائه می‌کند. مهم‌ترین نمونه‌ها عبارت‌اند از:

• کاهش نرخ مالیات سود صادراتی
• کاهش نرخ فعالیت تولیدی واجد شرایط
• گواهی تشویق سرمایه‌گذاری
• حمایت از مراکز تحقیق و توسعه
• مزایای مناطق توسعه فناوری
• مزایای مناطق آزاد
• معافیت‌های برخی درآمدهای سرمایه‌گذاری
• استثناهای مرتبط با فروش سهام یا مشارکت‌ها
• تخفیف مؤدیان خوش‌حساب

هیچ‌یک از این مزایا نباید صرفاً بر اساس عنوان فعالیت اعمال شود. اسناد، مجوز، محل فعالیت، تعداد کارکنان، نوع درآمد و نحوه نگهداری حساب‌ها در استفاده از مشوق‌ها مؤثرند.

مالیات در مناطق آزاد ترکیه

فعالیت در منطقه آزاد به معنای معافیت کامل و دائمی از همه مالیات‌ها نیست. دامنه مزایا به تاریخ مجوز، نوع فعالیت و شرایط صادرات یا تولید بستگی دارد.

برخی مزایای قابل اعمال در مناطق آزاد عبارت‌اند از:

• معافیت مالیات شرکت برای درآمد تولیدی واجد شرایط
• معافیت مالیات حقوق برخی کارکنان در صورت تحقق حد صادرات
• معافیت KDV برای برخی تحویل‌ها و خدمات
• معافیت حقوق گمرکی در چارچوب مقررات
• معافیت برخی حقوق تمبر و عوارض
• معافیت مالیات املاک برای ساختمان‌های واجد شرایط

منابع رسمی سرمایه‌گذاری ترکیه به وجود معافیت‌های ۱۰۰ درصدی در برخی فعالیت‌های تولیدی و شرایط مشخص مناطق آزاد اشاره می‌کنند؛ اما این مزایا عمومی و بدون شرط نیستند.

ثبت شرکت در مناطق آزاد ترکیه: شرایط، مزایا و معافیت‌های مالیاتی

تخفیف مالیاتی مؤدیان خوش‌حساب

اشخاص و شرکت‌های واجد شرایط که اظهارنامه‌ها و بدهی‌های خود را منظم انجام داده‌اند، ممکن است از تخفیف ۵ درصدی مالیات بهره‌مند شوند.

برای اظهارنامه‌هایی که از اول ژانویه ۲۰۲۶ ارائه می‌شوند، سقف این تخفیف به ۱۲ میلیون لیر رسیده است. برخورداری از تخفیف نیازمند رعایت شرایط مربوط به ارائه به‌موقع اظهارنامه‌ها، پرداخت بدهی‌ها و نداشتن تخلفات مشخص است.

این تخفیف با کاهش نرخ مالیات متفاوت است و پس از محاسبه مالیات تحت ضوابط خاص اعمال می‌شود.

معافیت ۲۰ساله برخی درآمدهای خارجی

در سال ۲۰۲۶ چارچوب جدیدی برای معافیت بلندمدت برخی درآمدهای خارجی افراد متخصصی که در قالب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی یا مراکز خدماتی مشخص به ترکیه منتقل می‌شوند معرفی شده است.

این معافیت می‌تواند تحت شرایط سخت‌گیرانه تا ۲۰ سال ادامه داشته باشد، اما یک معافیت عمومی برای همه اتباع خارجی، مهاجران یا فریلنسرها نیست. نوع کارفرما، حوزه فعالیت، منبع درآمد و شرایط انتقال شخص باید با مقررات مربوط منطبق باشد.

استناد به این مقررات بدون بررسی شرایط دقیق می‌تواند منجر به عدم اظهار درآمد و جرائم مالیاتی شود.

تقویم مالیات در ترکیه

رعایت مهلت‌ها به‌اندازه محاسبه نرخ اهمیت دارد. مهم‌ترین مهلت‌های عمومی عبارت‌اند از:

تکلیف	مهلت عمومی
اظهارنامه سالانه اشخاص حقیقی	ماه مارس سال بعد
پرداخت مالیات اشخاص حقیقی	دو قسط در مارس و ژوئیه
اظهارنامه شرکت با سال مالی تقویمی	تا پایان ماه آوریل سال بعد
پرداخت مالیات شرکت	تا مهلت اظهارنامه
مالیات موقت	دوره‌های سه‌ماهه؛ مهلت در ماه دوم پس از دوره
اظهارنامه KDV شماره ۱	تا روز ۲۸ ماه بعد
اظهارنامه KDV شماره ۲	تا روز ۲۵ ماه بعد
مالیات حقوق و تکالیف ماهانه	عموماً تا روز ۲۶ ماه بعد
مالیات سالانه املاک	قسط اول مارس تا مه؛ قسط دوم نوامبر
مالیات خودرو	ژانویه و ژوئیه
مالیات خانه باارزش	اظهار تا ۲۰ فوریه؛ پرداخت فوریه و اوت
مالیات ارث	اظهار معمولاً ۴ تا ۸ ماه؛ پرداخت طی ۳ سال
مالیات هدیه	اظهار معمولاً ظرف یک ماه

تقویم رسمی تکالیف مالیاتی، مهلت اظهارنامه سالانه، شرکت‌ها، KDV، مالیات موقت، ارث، خودرو و املاک را به تفکیک مشخص کرده است.

مهلت‌ها ممکن است با تعطیلات رسمی یا اطلاعیه اداره درآمد تمدید شوند. همچنین شرکت‌هایی با سال مالی خاص، مهلت متفاوتی برای مالیات شرکت دارند.

اظهارنامه مالیاتی در ترکیه چگونه ثبت می‌شود؟

فرآیند عمومی ثبت و پرداخت مالیات شامل مراحل زیر است:

1. دریافت شماره مالیاتی یا شناسه خارجی
2. ثبت در اداره مالیات مرتبط
3. تعیین نوع فعالیت و تکالیف اظهارنامه‌ای
4. تنظیم اسناد، دفاتر و فاکتورها
5. محاسبه پایه مشمول مالیات
6. ثبت اظهارنامه الکترونیکی
7. کسر مالیات‌های تکلیفی و اعتبارات
8. پرداخت بدهی تا مهلت مقرر
9. نگهداری اظهارنامه، رسید و اسناد پشتیبان

شرکت‌ها و صاحبان کسب‌وکار معمولاً از خدمات حسابدار رسمی یا Serbest Muhasebeci Mali Müşavir – SMMM استفاده می‌کنند.

برخی اشخاص حقیقی، از جمله مالکان دارای درآمد اجاره، می‌توانند از سامانه اظهارنامه آماده یا Hazır Beyan استفاده کنند. دسترسی اتباع خارجی دارای شناسه معتبر نیز در شرایط مشخص امکان‌پذیر است.

روش‌های پرداخت مالیات ترکیه

پرداخت بسیاری از مالیات‌ها از طریق این روش‌ها امکان‌پذیر است:

• اداره مالیات
• بانک‌های مجاز
• بانکداری اینترنتی
• درگاه اداره مالیات دیجیتال
• کارت‌های بانکی قابل قبول
• سامانه شهرداری برای مالیات املاک
• سامانه‌های اختصاصی پرداخت مالیات خودرو

پرداخت بسیاری از بدهی‌های مالیاتی از طریق اینترنت‌بانک و شعب بانک‌ های ترکیه امکان‌پذیر است.

پیش از پرداخت باید مشخص شود مالیات ملی است یا شهرداری. برای مثال، مالیات درآمد اجاره به اداره درآمد مربوط است، اما مالیات سالانه ملک معمولاً به شهرداری محل ملک پرداخت می‌شود.

حسابرسی مالیاتی در ترکیه

اداره مالیات می‌تواند صحت اظهارنامه‌ها، هزینه‌ها، فاکتورها، گردش بانکی، قراردادها، موجودی و روابط اشخاص وابسته را بررسی کند.

مواردی که ریسک حسابرسی را افزایش می‌دهند عبارت‌اند از:

• فروش بالا و سود بسیار پایین بدون توجیه
• اختلاف گردش بانکی با اظهارنامه
• خرید یا فروش بدون فاکتور
• معاملات غیرعادی با شرکای شرکت
• پرداخت‌های بزرگ نقدی
• اعلام ارزش پایین ملک
• استفاده نادرست از معافیت‌ها
• هزینه‌های شخصی ثبت‌شده به نام شرکت
• درخواست‌های سنگین استرداد KDV
• معاملات بین‌المللی بدون قرارداد و مستندات
• عدم تطابق اظهارنامه‌های KDV، حقوق و مالیات شرکت

وجود حسابرسی به‌معنای وقوع تخلف نیست، اما مؤدی باید بتواند منطق تجاری و مدارک هر معامله را اثبات کند.

قیمت‌گذاری انتقالی

شرکت‌هایی که با اشخاص وابسته داخلی یا خارجی معامله می‌کنند باید اصل قیمت متعارف بازار را رعایت کنند. فروش کالا با قیمت غیرواقعی، وام بدون بهره، کارمزد مدیریت نامتناسب یا انتقال سود به شرکت وابسته خارجی ممکن است مشمول تعدیل قیمت‌گذاری انتقالی شود.

برای گروه‌های ایرانی دارای شرکت در ترکیه، قراردادهای خدمات مدیریتی، خرید کالا از شرکت مادر، حق استفاده از برند، وام سهام‌دار و هزینه‌های مشترک باید مستند باشند.

نبود قرارداد، گزارش اقتصادی یا مدرک ارائه خدمت می‌تواند باعث رد هزینه و مطالبه مالیات اضافی شود.

جرائم مالیاتی در ترکیه

عدم رعایت مقررات مالیات در ترکیه می‌تواند چند پیامد هم‌زمان داشته باشد:

• اصل مالیات پرداخت‌نشده
• جریمه زیان مالیاتی
• جریمه تخلف عمومی یا خاص
• بهره و خسارت تأخیر
• رد هزینه یا معافیت
• مسدود شدن یا توقیف دارایی در مراحل وصول
• ارجاع کیفری در جرائم سنگین مانند استفاده از اسناد جعلی

مبلغ جرائم هر سال به‌روزرسانی می‌شود و به نوع مؤدی، نوع تخلف، تعداد اسناد و زمان اصلاح بستگی دارد. جدول‌های رسمی جرائم مالیاتی سال ۲۰۲۶ توسط اداره درآمد منتشر شده‌اند.

اصلاح داوطلبانه اشتباه

در برخی شرایط، مؤدی می‌تواند پیش از شناسایی تخلف توسط اداره مالیات، اظهارنامه اصلاحی ارائه یا از سازوکارهای قانونی افشای داوطلبانه استفاده کند. زمان اقدام اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پس از شروع رسیدگی، امکان استفاده از بعضی تسهیلات محدود می‌شود.

سازش مالیاتی

برای برخی ارزیابی‌ها و جرائم امکان درخواست سازش وجود دارد. در سال ۲۰۲۶ حد نصاب‌های مربوط به سازش و رسیدگی‌ها تغییر کرده‌اند و باید بر اساس مبلغ و نوع جریمه بررسی شوند.

اشتباهات رایج درباره مالیات ترکیه

«خارجی‌ها در ترکیه مالیات نمی‌دهند»

نادرست است. اتباع خارجی بابت درآمدها و دارایی‌های مشمول مالیات در ترکیه تکلیف دارند. تفاوت اصلی میان مقیم و غیرمقیم، دامنه درآمد مشمول مالیات است.

«شرکت بدون فعالیت مالیات ندارد، پس اظهارنامه هم لازم نیست»

نادرست است. شرکت ثبت‌شده حتی در صورت نداشتن فروش ممکن است تکالیف اظهارنامه‌ای، حق تمبر، حسابداری، بیمه یا سایر هزینه‌های قانونی داشته باشد.

«درآمد خارجی همیشه معاف است»

نادرست است. درآمد خارجی شخص مقیم مالیاتی ترکیه ممکن است نیازمند اظهار باشد. قرارداد مالیاتی نیز معمولاً اعتبار مالیات خارجی ایجاد می‌کند، نه معافیت خودکار.

«خرید ملک فقط ۴ درصد مالیات دارد»

ناقص است. مبلغ ۴ درصد مربوط به انتقال سند است. مالیات سالانه ملک، مالیات اجاره، مالیات سود فروش و هزینه‌های شهرداری نیز ممکن است مطرح شوند.

«فاکتور خارجی نیازی به ثبت ندارد»

نادرست است. خرید خدمت از خارج ممکن است KDV معکوس، مالیات تکلیفی و الزامات ثبت حسابداری ایجاد کند.

«برداشت پول از حساب شرکت آزاد است»

نادرست است. دارایی شرکت از دارایی شخصی شریک جداست. برداشت بدون عنوان قانونی ممکن است بدهی شریک، توزیع سود پنهان یا معامله با شخص وابسته تلقی شود.

سوالات متداول مالیات در ترکیه

نتیجه‌گیری

مالیات در ترکیه یک نظام چندلایه است و نمی‌توان آن را تنها با نرخ مالیات شرکت یا مالیات بر درآمد توضیح داد. اشخاص حقیقی ممکن است با مالیات حقوق، اجاره، فعالیت حرفه‌ای، سود فروش دارایی، ارث و درآمد خارجی روبه‌رو شوند. شرکت‌ها نیز علاوه بر مالیات ۲۵ درصدی سود، باید KDV، مالیات‌های تکلیفی، حقوق کارکنان، حداقل مالیات شرکت‌ها و تکالیف اظهارنامه‌ای را مدیریت کنند.

برای ایرانیان، تفکیک میان اقامت مهاجرتی و اقامت مالیاتی اهمیت ویژه‌ای دارد. قرارداد جلوگیری از مالیات مضاعف ایران و ترکیه می‌تواند نحوه تقسیم حق مالیاتی و اعتبار مالیات پرداخت‌شده را مشخص کند، اما باعث معافیت خودکار درآمد نمی‌شود.

نرخ‌ها و حد نصاب‌های مالیات ترکیه به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی می‌شوند. به همین دلیل، تاریخ تحقق درآمد، نوع مؤدی، اسناد هزینه، محل فعالیت، وضعیت اقامت و مقررات همان سال باید هم‌زمان بررسی شوند. تصمیم‌گیری بر اساس نرخ‌های قدیمی، به‌ویژه در زمینه مالیات شرکت‌ها، KDV، اجاره و فروش ملک، می‌تواند منجر به برآورد نادرست هزینه و ایجاد بدهی مالیاتی شود.