شرکت های ایرانی فعال در عمان؛ معرفی حوزه‌ها و نمونه شرکت‌ها

کشور عمان به دلیل ثبات اقتصادی بالا، موقعیت استراتژیک در منطقه خلیج فارس و اعطای تسهیلات ویژه مانند امکان مالکیت ۱۰۰ درصدی برای اتباع خارجی، به یکی از جذاب‌ترین مقاصد ثبت شرکت در عمان برای شرکت های ایرانی فعال در عمان تبدیل شده است. حضور فعال شرکت های ایرانی در عمان در حوزه‌های متعددی همچون انرژی، خدمات فنی و مهندسی، صنایع غذایی، معادن و مصالح ساختمانی، نشان‌دهنده توسعه روزافزون روابط اقتصادی و تجاری میان مسقط و تهران است. این حضور موفق علاوه بر ارزآوری و توسعه بازار صادراتی ایران، بستر مناسبی را برای انتقال فناوری و سرمایه‌گذاری‌های مشترک در سطح بین‌المللی فراهم کرده است.

در این مقاله به بررسی و معرفی شرکت های ایرانی فعال در عمان، پتانسیل بازار عمان، حضور برندهای ایرانی در این بازار و حوزه فعالیت شرکت های ایرانی در عمان می‌پردازیم.

روابط اقتصادی ایران و عمان

ایران و عمان همواره روابط سیاسی دیرینه و پایداری داشته‌اند. دولت عمان در طی تاریخ، فارغ از نوع حکومت‌، رویکردی ثابت و همگون را در قبال ایران حفظ کرده است. با وجود پیوندهای سیاسی محکم، سطح روابط اقتصادی دو کشور رشد چندانی تجربه نکرده بود. در سال ۲۰۱۲ و هم‌زمان با تشکیل اتاق مشترک بازرگانی ایران و عمان، حجم مبادلات تجاری تنها ۲۲۱ میلیون دلار بود و چالش‌هایی نظیر دشواری ثبت شرکت ایرانی در عمان، نبود خطوط مستقیم هوایی و دریایی و زیرساخت‌های تجاری وجود داشت.

با این حال، با تلاش‌های اتاق بازرگانی مشترک و حمایت دو دولت، پیگیری مطالبات بخش خصوصی و ایجاد زیرساخت‌های لازم، حجم روابط تجاری و اقتصادی دو کشور رشد چشمگیری را تجربه کرد. دادوستد تجاری بین ایران و عمان از ۲۲۱ میلیون دلار به بیش از ۲ میلیارد دلار رسیده است که نشان‌دهنده یک رشد معنادار است. امروزه عمان به لطف قراردادهای تجارت آزاد با کشورهای مختلف و مزیتی که ثبت شرکت در مناطق آزاد عمان برای ایجاد ارزش افزوده و دریافت گواهی مبدأ عمانی فراهم می‌کنند، به پایگاهی کلیدی برای صادرات به عمان تبدیل شده است.

امضای تفاهم‌نامه‌های جدید در زمینه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر، پروژه‌های لجستیکی و همکاری‌های بانکی در سال‌های اخیر، مسیر فعالیت شرکت‌های ایرانی در عمان را بیش از پیش هموارتر و گسترده‌تر کرده است. در این میان مبادلات تجاری، سرمایه‌گذاری‌های مشترک و تعاملات فنی و فرهنگی، از پایه‌ها و عناصر اصلی توسعه این روابط اقتصادی به شمار می‌روند.

لیست شرکت های ایرانی در عمان

شرکت های ایرانی ثبت شده در عمان، هم از نظر تعداد و هم از نظر میزان سرمایه‌گذاری، جایگاه مناسبی را در اقتصاد این کشور به خود اختصاص داده‌اند. فعالیت این شرکت‌ها عمدتاً بر حوزه‌های کلیدی و اولویت‌دار سند چشم‌انداز «عمان ۲۰۴۰» متمرکز است. برنامه‌ای جامع که اولویت‌های اصلی سرمایه‌گذاری در این کشور را در چهار بخش استراتژیک انرژی، معادن، صنایع غذایی و خدمات تعریف کرده است. در ادامه به معرفی برخی از شاخص‌ترین شرکت های ایرانی فعال در عمان می‌پردازیم.

شرکت فولاد مبارکه اصفهان (صنایع فولاد) 

 فولاد مبارکه اصفهان به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه، یکی از اصلی‌ترین صادرکنندگان ورق‌های فولادی و شرکت های ایرانی فعال در عمان به شمار می‌رود. محصولات این شرکت برای تأمین نیاز پروژه‌های عمرانی، ساخت‌وساز و صنایع پایین‌دستی فولاد در عمان استفاده می‌شود.

علاوه بر صادرات مستقیم، فولاد مبارکه طرح‌های تجاری برای صادرات مجدد محصولات فولادی و مشارکت در زنجیره نورد و مقاطع صنعتی را از طریق بنادر تجاری عمان مانند صحار و دقم دنبال می‌کند.

شرکت توسعه معادن و فلزات (میدکو) 

شرکت هلدینگ توسعه معادن و فلزات خاورمیانه (میدکو) از پروژه سازان متخصص در حوزه اکتشاف، استخراج و فراوری فلزات و کانی‌های معدنی است. میدکو با برنامه‌ریزی برای سرمایه‌گذاری‌های منطقه‌ای و زنجیره‌ای، ارائه‌دهنده خدمات مهندسی، مشاوره‌ای و اجرایی در بخش معادن مس، سنگ‌آهن و صنایع پایین‌دستی معدنی در سطح بین‌المللی است.

مجموعه میدکو با بهره‌گیری از فناوری‌های جدید، به دنبال توسعه فعالیت‌ها و بهره‌برداری از ظرفیت‌های معدنی منطقه از جمله معادن کشور عمان در قالب مشارکت‌های فنی، انتقال تکنولوژی و صادرات محصولات فراوری‌شده معدنی است.

شرکت مپنا (در حوزه انرژی و زیرساخت) 

گروه مهندسی و صنعتی مپنا یکی از شاخص‌ترین شرکت های ایرانی در عمان است. مپنا به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه سازان نیروگاهی و زیرساختی در خاورمیانه، از سال‌های گذشته سابقه اجرای پروژه‌های صنعتی برجسته در عمان را در کارنامه خود دارد. از جمله اقدامات کلیدی و معتبر این هلدینگ که جزو شرکت های ایرانی فعال در عمان است می‌توان به طراحی، تأمین تجهیزات و ساخت پروژه‌های نیروگاهی متعددی مانند نیروگاه‌های ریسوت (Raysut) و قرن عالم (Qarn Alam) تحت قراردادهای بین‌المللی EPC اشاره کرد. 

علاوه بر بخش نیروگاهی و احداث تأسیسات تولید برق، این مجموعه خدمات مهندسی و انتقال فناوری‌های حوزه برق، نفت و گاز را به عمان پیگیری می‌کند. مشارکت در طرح‌های زیربنایی، آب‌شیرین‌کن‌ها و نیروگاه‌های سیکل ترکیبی در مناطقی مانند منطقه ویژه اقتصادی دقم (Duqm) از محورهای اصلی گفتگوها و برنامه‌های توسعه‌ای مپنا در حوزه خلیج فارس به شمار می‌رود. 

شرکت سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی 

 گروه توسعه ملی به‌عنوان یکی از هلدینگ‌های چندرشته‌ای بزرگ ایران، سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در بخش‌های زیرساختی، پتروشیمی، ساختمانی و صنایع پایه انجام می‌دهد. این هلدینگ از طریق شرکت‌های زیرمجموعه خود، زمینه صادرات محصولات صنعتی و حضور در طرح‌های سرمایه‌گذاری کلان منطقه‌ای را پیگیری می‌کند. با شکل‌گیری زمینه‌های همکاری اقتصادی میان ایران و عمان، گروه توسعه ملی یکی از اهداف خود را تمرکز بر بازاریابی، صادرات محصولات پتروشیمی، مصالح ساختمانی و حضور در پروژه‌های توسعه‌ای عمان در راستای چشم‌انداز ۲۰۴۰ قرار داده است و در حال حاضر نیز یکی از شرکت های ایرانی فعال در عمان محسوب می‌شود.

شرکت ملی نفت ایران (حوزه نفت، گاز و انرژی)  

شرکت ملی نفت ایران با بهره‌گیری از دیپلماسی انرژی، همواره تعاملات فنی و راهبردی متعددی با وزارت انرژی و معادن عمان داشته است. این تعاملات عمدتاً شامل مذاکرات توسعه میدان‌های گازی مشترک، خطوط لوله انتقال گاز و خدمات مهندسی فراساحلی است. همکاری‌های دو کشور در زمینه انرژی، زمینه‌ساز برنامه‌ریزی برای سرمایه‌گذاری‌های مشترک در حوزه ترانزیت انرژی و استفاده از پایانه‌های صادراتی و پالایشگاهی منطقه ویژه دقم عمان بوده است.

شرکت پتروشیمی مبین (حوزه پتروشیمی و صادرات)  

شرکت پتروشیمی مبین (مبین انرژی خلیج فارس) به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان یوتیلیتی و متانول، نقش محوری در تأمین زنجیره خوراک و صادرات محصولات پتروشیمی در سطح خاورمیانه دارد. این مجموعه از طریق مسیرهای صادراتی دریایی خلیج فارس، حجم قابل‌توجهی از مبادلات پتروشیمی خود را مدیریت می‌کند و یکی از شرکت های ایرانی فعال در عمان به شمار می‌رود.

عمان با دارا بودن بندرگاه‌های پیشرفته و ترانزیتی، به‌عنوان یکی از مقاصد صادراتی محصولات پتروشیمی از جمله متانول تولیدی شرکت‌های ایرانی به شمار می‌رود.

شرکت‌های خدماتی، ارتباطی و مالی 

در حوزه خدمات تجاری، بانک ملت از طریق شعبه مسقط (Muscat Branch) خدمات کارگزاری و تسهیل مبادلات مالی بازرگانان ایرانی و عمانی را ارائه می‌دهد. همچنین شرکت سهامی بیمه ایران پوشش بیمه‌ای برای پروژه‌های صادراتی و حمل‌ونقل کالا را بر عهده دارد و به‌عنوان یکی از شرکت های ایرانی در مسقط شناخته می‌شود.  

در بخش ارتباطات نیز شرکت مخابرات ایران در پروژه‌های توسعه زیرساخت، انتقال دانش فنی فیبر نوری و ارائه خدمات ارتباطی منطقه‌ای با اپراتورها و شرکت‌های زیرساخت ارتباطی عمان همکاری و گفتگوهای مستمر دارد.

گروه صنعتی گلرنگ (صنایع بهداشتی، آرایشی و غذایی)

 گروه صنعتی گلرنگ به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های بخش خصوصی ایران و شرکت های ایرانی فعال در عمان، در تولید کالاهای مصرفی، حضور پررنگی در زنجیره تأمین بازار خلیج فارس و کشور عمان دارد. این مجموعه با صادرات گسترده محصولات آرایشی، بهداشتی و شوینده (از جمله برندهای گلرنگ، اوه و اکتیو) بخش قابل‌توجهی از سهم بازار خرده‌فروشی عمان را به خود اختصاص داده است. 

این شرکت با هدف توسعه فعالیت‌های تجاری خود در منطقه خلیج فارس، از شرکت های ثبت شده ایرانی در عمان به شمار می‌رود. علاوه بر زنجیره شوینده و بهداشتی، گلرنگ با دارا بودن ده‌ها برند در حوزه مواد غذایی، صادرات محصولات مصرفی را از طریق مبادلات منطقه‌ای عمان گسترش داده است. استفاده از زیرساخت‌های صادراتی عمان جهت حضور پایدار در بازار کشورهای حوزه خلیج فارس و شرق آفریقا، در اولویت‌های تجاری این هلدینگ قرار دارد.

شرکت فرش ایران (حوزه هنر، صنایع دستی و صادرات)  

شرکت فرش ایران به‌عنوان قدیمی‌ترین مجموعه تخصصی حوزه تولید و صادرات فرش دستباف، حضور مستمری در رویدادها، نمایشگاه‌های فرهنگی و بازارهای تجاری مسقط دارد. با توجه به علاقه بازار عمان به هنرهای سنتی و دکوراسیون فاخر، این مجموعه علاوه بر صادرات فرش‌های دستباف نفیس، در پروژه‌های تجهیز و مفروش کردن اماکن خاص، مساجد و هتل‌های عمان نیز مشارکت می‌کند.

سایر شرکت های ایرانی در عمان

علاوه بر شرکت های ذکر شده در بالا، شرکت های ایرانی فعال در عمان در زمینه‌های بسیاری فعالیت دارند. تعداد زیادی از شرکت های ثبت شده ایرانی در عمان، در زمینه عمران و پیمانکاری در پروژه‌های ساخت‌وساز، زیربنایی و احداث مجتمع‌ها و همین‌طور شرکت‌های فعال در بخش کشاورزی و کشت‌های گلخانه‌ای در زمینه صادرات محصولاتی مانند پسته، زعفران و مرکبات در بازار این کشور فعالیت دارند.

در حوزه گردشگری نیز دفاتر و شرکت‌های خدماتی مسافرتی متعدد، تورهای ورود و خروج مسافر، تورهای سلامت و گردشگری میان ایران و عمان را مدیریت می‌کنند.

مزایای سرمایه‌گذاری در عمان

سرمایه‌گذاری در عمان انتخابی هوشمندانه برای فعالان اقتصادی و شرکت های ایرانی فعال در عمان است. این کشور به دلیل داشتن محیط سیاسی و اقتصادی باثبات، حمایت‌های قوی دولتی از پروژه‌های زیرساختی و برنامه‌های توسعه بلندمدت و شفاف مانند چشم‌انداز سند ۲۰۴۰، بستر مطمئنی را برای رشد پایدار فراهم کرده است.

علاوه بر این‌ها، رقابت کمتر نسبت به بازار اشباع‌شده سایر کشورهای حوزه خلیج فارس و امکان مالکیت ۱۰۰ درصدی برای اتباع خارجی بدون نیاز به شریک محلی، عمان را به مقصدی ارزشمند برای سرمایه‌گذارانی تبدیل کرده است که رشد حساب‌شده را به ریسک‌های کاذب ترجیح می‌دهند.

برای سرمایه‌گذاران ایرانی، این کشور مزایای استراتژیک و منحصر‌به‌فردی دارد که فرایند توسعه کسب‌وکار را بسیار تسهیل می‌کند:

• همجواری جغرافیایی: نزدیکی مسافت باعث کاهش چشمگیر هزینه‌های حمل‌ونقل و عملیاتی می‌شود.
• قرابت‌های فرهنگی و تاریخی: پیوندهای مشترک، ارتباطات تجاری را روان‌تر و سازگارتر می‌سازد.
• روابط اقتصادی بی‌طرفانه و آزاد: رویکرد تعاملی عمان مانع از بروز پیچیدگی‌های اداری و مقرراتی سخت‌گیرانه شده و این کشور را به دروازه‌ای ممتاز برای حضور بین‌المللی شرکت های ایرانی فعال در عمان تبدیل کرده است.

چالش‌ها و مشکلات شرکت های ایرانی در عمان

با وجود استقبال عمان از سرمایه‌گذاران، مسیر ثبت شرکت می‌تواند چالش‌ها و مشکلات خاص خود را داشته باشد که هر کارآفرینی باید قبل از اقدام به ثبت شرکت، از آن‌ها آگاه باشد. شناخت این موانع می‌تواند مانع از ایجاد انواع خسارت‌های مالی در آینده شود. از جمله مشکلات و چالش‌های پیش رو برای شرکت های ایرانی در عمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• پیچیدگی‌های بوروکراسی اداری: فرایند ثبت و فعالیت شرکت های ایرانی در عمان نیازمند اخذ تأییدیه‌ها و تعامل با چندین نهاد دولتی مختلف (از جمله وزارت تجارت، اتاق بازرگانی، پلیس سلطنتی، بیمه اجتماعی و شهرداری‌ها) است. هر کدام از این نهادها مدارک و زمان‌بندی خاص خود را دارند و وقوع یک خطای کوچک می‌تواند روند کار را به تأخیر بیندازد.
• آشنایی با قوانین و مقررات: عمان به طور مداوم قوانین تجاری خود را در حوزه‌هایی مانند مالکیت اتباع خارجی، سهمیه نیروی کار بومی و ضوابط مالیات در عمان به‌روزرسانی می‌کند. اگرچه هدف اصلی این اصلاحات تسهیل سرمایه‌گذاری و جذب فعالان اقتصادی بین‌المللی است، اما عدم آشنایی با قوانین و مقررات به‌روز شده، می‌تواند منجر به بروز چالش‌های حقوقی و حتی اختلال در روند فعالیت شرکت شود. 
• اجباری بودن اجاره دفتر فیزیکی: امکان ثبت شرکت با آدرس یا دفاتر مجازی در عمان وجود ندارد و کسب‌وکارها ملزم به اجاره یا خرید یک ملک تجاری واقعی هستند. همچنین محدودیت‌های جغرافیاییِ مناطق آزاد (Free Zones) یا نیازمندی به تأییدیه‌های سخت‌گیرانه شهرداری برای دفاتر سرزمین اصلی (Mainland)، این فرایند را زمان‌بر می‌سازد.
• رقابت فشرده با برندهای بزرگ بین‌المللی: حضور قوی شرکت‌های متعدد بین‌المللی با سرمایه و شبکه‌های توزیع گسترده، در کنار ناشناخته بودن برخی برندهای ایرانی و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، کار را تا حدی برای شرکت های ایرانی فعال در عمان دشوارتر می‌کند.

ثبت شرکت ایرانی در عمان

ثبت شرکت ایرانی در عمان مستلزم طی کردن مراحل قانونی و اداری مشخصی است که رعایت دقیق آن‌ها اهمیت زیادی دارد. برای پیشبرد صحیح و بدون چالش روند سرمایه‌گذاری، آشنایی با گام‌های اصلی ثبت شرکت ضروری است. در ادامه به مراحل اصلی ثبت شرکت در عمان می‌پردازیم:

• انتخاب ساختار حقوقی شرکت: تعیین نوع شرکت (مانند شرکت با مسئولیت محدود، شرکت سهامی، یا ثبت شعبه).
• رزرو نام شرکت در عمان: انتخاب یک نام منحصربه‌فرد و متناسب با نوع فعالیت که با ضوابط نام‌گذاری عمان مغایرت نداشته باشد.
• تعیین سرمایه اولیه: مشخص کردن میزان سرمایه اولیه مورد نیاز بر اساس نوع و اندازه فعالیت اقتصادی.
• تعیین وضعیت شریک یا اسپانسر محلی (در صورت نیاز): بررسی لزوم حضور اسپانسر محلی برای فعالیت‌های خاص طبق قوانین صنف مربوطه.
• اخذ مجوزهای تخصصی صنفی: دریافت موافقت‌های اولیه و مجوزهای خاص از وزارتخانه‌ها یا ارگان‌های مربوط به صنعت مورد نظر.
• اجاره مکان اداری یا تجاری: تهیه و اجاره یک دفتر فیزیکی واقعی جهت اخذ تأییدیه شهرداری و نهادهای ذی‌ربط.
• تنظیم و ارائه مدارک: آماده‌سازی مدارک شناسایی مورد نیاز.
• ثبت رسمی و دریافت گواهی CR: ارائه مدارک به وزارت تجارت، صنعت و ترویج سرمایه‌گذاری عمان (MoCIIP) و دریافت گواهی ثبت تجاری.
• اخذ مجوز فعالیت: دریافت مجوز عملیاتی متناسب با نوع کسب‌وکار ثبت‌شده.
• ثبت‌نام در اداره مالیات و مالیات بر ارزش افزوده (VAT): ثبت شرکت در سازمان مالیات عمان و دریافت کد مالیاتی
• افتتاح حساب بانکی حقوقی: افتتاح حساب تجاری در یکی از بانک‌ های عمان جهت انجام امور مالی و واریز سرمایه اولیه.

سؤالات متداول

جمع بندی

توسعه فعالیت‌های شرکت های ایرانی فعال در عمان نشان دهنده ظرفیت‌های بالای اقتصادی و عمق روابط راهبردی میان دو کشور است. مزایایی نظیر ثبات اقتصادی، امکان مالکیت ۱۰۰ درصدی، همجواری جغرافیایی و موقعیت ممتاز عمان برای صادرات مجدد کالاهای ایران، این بازار را به انتخابی هوشمندانه برای سرمایه‌گذاران ایرانی تبدیل کرده است. فعالان اقتصادی می‌توانند با شناخت دقیق قوانین و بهره‌گیری از مشاوره تخصصی، حضور خود را در بازار رو به رشد عمان تثبیت کرده و از فرصت‌های سند ۲۰۴۰ عمان نهایت استفاده را ببرند.