ثبت شرکت شخصی در ترکیه برای افرادی که قصد دارند یک کسبوکار کوچک، فعالیت خدماتی، فروشگاهی یا تجارت فردی در ترکیه راهاندازی کنند، یکی از ساختارهایی است که معمولاً با نام Şahıs Şirketi شناخته میشود. بااینحال، قبل از انتخاب این مدل باید تفاوت مهمی را بدانید: آنچه در گفتوگوی روزمره «شرکت شخصی» نامیده میشود، از نظر حقوقی لزوماً یک شرکت مستقل مانند ثبت شرکت لیمیتد در ترکیه نیست و در بسیاری از موارد در قالب Gerçek Kişi Ticari İşletmesi، یعنی کسبوکار متعلق به شخص حقیقی، فعالیت میکند.
این تفاوت مستقیماً بر مالیات، مسئولیت بدهیها، حسابداری، دریافت مجوز کار و امکان توسعه کسبوکار اثر میگذارد. بنابراین پایین بودن هزینه یا سادهتر بودن تأسیس بهتنهایی نمیتواند دلیل مناسبی برای انتخاب شرکت شخصی باشد. در این راهنما شرایط ثبت، هزینهها، مالیات سال ۲۰۲۶، مسئولیت مالک و تفاوت شرکت شخصی با LTD را بررسی میکنیم.
فهرست محتوا
ثبت شرکت شخصی در ترکیه یا Şahıs Şirketi چیست؟
اصطلاح Şahıs Şirketi در ترکیه بهصورت عمومی برای کسبوکاری استفاده میشود که یک شخص حقیقی آن را به نام و حساب خود اداره میکند. اصطلاح دقیقتری که در بسیاری از فرایندهای ثبتی دیده میشود Gerçek Kişi Ticari İşletmesi یا «بنگاه تجاری متعلق به شخص حقیقی» است.
طبق توضیح وزارت تجارت ترکیه، شخصی که یک بنگاه تجاری را، حتی بهطور جزئی، به نام خود اداره کند Tacir یا تاجر محسوب میشود. در مقابل، در شرکتهایی مانند Limited Şirket، خود شرکت شخصیت حقوقی و جایگاه تجاری مستقل دارد. منابع رسمی وزارت تجارت نیز اشاره میکنند که اصطلاح «şahıs işletmesi» در قانون تجارت ترکیه بهعنوان یکی از پنج نوع شرکت تجاری تعریف نشده، بلکه در عمل برای فعالیت تجاری شخص حقیقی استفاده میشود.
به همین دلیل، هنگام جستوجوی ثبت شرکت şahıs در ترکیه باید بین دو مفهوم تفاوت قائل شد:
- Gerçek Kişi Ticari İşletmesi: فعالیت تجاری شخص حقیقی به نام خودش.
- شرکتهای اشخاص مانند Kollektif Şirket یا Komandit Şirket: ساختارهایی هستند که در قانون تجارت ترکیه بهعنوان شرکت تعریف شدهاند و نباید با کسبوکار انفرادی اشتباه گرفته شوند.
در این مقاله منظور از شرکت شخصی در ترکیه همان ساختار رایج کسبوکار شخص حقیقی یا şahıs işletmesi است.
این ساختار معمولاً برای فعالیتی مناسب است که مالک اصلی آن یک نفر است، ساختار سهامداری پیچیده ندارد، سرمایهگذار خارجی وارد کسبوکار نمیشود و حجم ریسک مالی یا تعهدات قراردادی هنوز در سطحی نیست که ایجاد یک شخصیت حقوقی مستقل ضرورت پیدا کند.
آیا ایرانیان میتوانند برای ثبت شرکت شخصی در ترکیه اقدام کنند؟
اصل کلی نظام سرمایهگذاری ترکیه بر رفتار برابر با سرمایهگذار داخلی و خارجی استوار است. دفتر سرمایهگذاری ریاستجمهوری ترکیه اعلام کرده که قانون سرمایهگذاری مستقیم خارجی این کشور به سرمایهگذاران بینالمللی اجازه میدهد تحت شرایط قانونی مشابه سرمایهگذاران داخلی در ترکیه فعالیت اقتصادی داشته باشند.
بااینحال، برای یک متقاضی ایرانی باید دو موضوع کاملاً از یکدیگر جدا شوند:
ثبت یا تأسیس کسبوکار یک فرایند است و اجازه کار کردن شخص خارجی در همان کسبوکار فرایندی دیگر.
وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه صراحتاً اعلام کرده است که اتباع خارجی میتوانند مراحل ایجاد محل کسب یا فعالیت اقتصادی خود را انجام دهند، اما اگر قرار است شخص خارجی شخصاً در آن کسبوکار فعالیت کند، باید پیش از شروع کار، مجوز کار موردنیاز را دریافت کند. ابتدا مراحل ایجاد کسبوکار، ثبت مالیاتی و ثبت مربوط به محل فعالیت انجام میشود و سپس درخواست مجوز کار مطرح خواهد شد.
در نتیجه تصور «شرکت شخصی ثبت میکنم و بلافاصله اجازه کار دارم» صحیح نیست.
همچنین ثبت شرکت شخصی در ترکیه بهخودیخود تضمینکننده اقامت ترکیه نیست. موضوع اقامت، اجازه کار و ثبت کسبوکار سه پرونده حقوقی متفاوت هستند که ممکن است با یکدیگر ارتباط داشته باشند، اما نتیجه یکی بهصورت خودکار نتیجه دیگری را ایجاد نمیکند.
اگر هدف اصلی شما ایجاد ساختار تجاری در این کشور است، مطالعه راهنمای جامع ثبت شرکت در ترکیه پالیز میتواند تصویر کاملتری از انواع ثبت شرکت در ترکیه و مسیر ثبت ارائه دهد.
ثبت شرکت شخصی در ترکیه برای چه کسانی مناسب است؟
انتخاب Şahıs Şirketi را نباید فقط با معیار «هزینه تأسیس کمتر» انجام داد. باید حجم درآمد، ریسک حقوقی، نوع مشتریان، برنامه استخدام، تعداد مالکان و برنامه توسعه کسبوکار نیز بررسی شود.
شرکت انفرادی در ترکیه بیشتر میتواند برای شرایطی مناسب باشد که یک فرد قصد دارد فعالیت اقتصادی خود را با ساختاری نسبتاً ساده آغاز کند؛ برای مثال یک کسبوکار خدماتی، فعالیت تجاری کوچک، فروشگاه، ارائه برخی خدمات دیجیتال یا فعالیتی که در مرحله آزمایش بازار قرار دارد.
برای کسبوکاری که قراردادهای سنگین، بدهی قابلتوجه، واردات و صادرات به ترکیه گسترده، چند شریک، سرمایهگذار یا برنامه توسعه سازمانی دارد، Limited Şirket در بسیاری از موارد ساختار قابل بررسیتری است.
یکی از مهمترین معیارهای انتخاب، سطح ریسک است. در ثبت شرکت شخصی در ترکیه مرز میان دارایی تجاری و مسئولیت شخص مالک مانند یک شرکت سرمایهای مستقل نیست. بنابراین هرچه تعهدات کسبوکار بزرگتر شود، اهمیت انتخاب ساختار حقوقی نیز افزایش پیدا میکند.
شرکت شخصی معمولاً زمانی قابل بررسی است که:
- مالک اصلی یک نفر باشد.
- کسبوکار در مقیاس کوچک یا متوسط شروع شود.
- نیاز فوری به ورود شریک یا سرمایهگذار وجود نداشته باشد.
- ساختار مدیریتی پیچیده موردنیاز نباشد.
- ریسک بدهی و دعاوی تجاری محدود باشد.
- شخص از اثر مالیات تصاعدی بر درآمد خود آگاه باشد.
در مقابل، اگر قرار است چند نفر سهامدار باشند، قراردادهای بزرگ منعقد شود، سرمایه خارجی جذب شود یا جداسازی مسئولیتهای مالک از کسبوکار اهمیت زیادی داشته باشد، بهتر است ساختار LTD نیز در کنار ثبت شرکت شخصی بررسی شود.
شرایط ثبت شرکت شخصی در ترکیه در سال ۲۰۲۶
شرایط دقیق ممکن است با توجه به شهر، نوع فعالیت، وضعیت شخص خارجی و مرجع ثبتی متفاوت باشد. بااینحال چند الزام اصلی در اغلب پروندهها وجود دارد.
ابتدا باید هویت مالک مشخص باشد. اتباع خارجی معمولاً برای انجام امور ثبتی و مالیاتی به پاسپورت معتبر و شماره مالیاتی ترکیه نیاز دارند. در برخی مراحل نیز ترجمه رسمی و تأیید نوتر در ترکیه برای پاسپورت یا سایر مدارک خارجی موردنیاز است.
دومین موضوع، آدرس محل فعالیت است. فعالیت اقتصادی باید دارای نشانی قابل ثبت باشد و اداره مالیات در ترکیه میتواند وضعیت محل فعالیت را بررسی کند. نوع آدرس قابل استفاده نیز به فعالیت موردنظر بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان فرض کرد که برای تمام مشاغل استفاده از دفتر مجازی، منزل یا آدرس اشتراکی پذیرفته خواهد شد. برای آشنایی با ثبت شرکت شخصی بدون حضور در ترکیه مقاله (ثبت شرکت مجازی در ترکیه) را مطالعه کنید.
موضوع بعدی انتخاب کد فعالیت NACE است. کد فعالیت باید با فعالیت واقعی کسبوکار هماهنگ باشد، زیرا مالیات، مجوزهای صنفی، عضویت در اتاق و حتی برخی الزامات استخدامی میتوانند به حوزه فعالیت مرتبط باشند.
برای فعالیتهایی که در گروه تجاری قرار میگیرند، ثبت در تجارتسیجیل نیز مطرح میشود. وزارت تجارت، Ticaret Sicili را سامانه رسمی ثبت اطلاعات مربوط به تاجران حقیقی و حقوقی معرفی میکند.
در استانبول، اتاق بازرگانی استانبول یا İTO برای ثبت Gerçek Kişi Ticari İşletmesi فرایندی مشخص دارد. درخواست ابتدا از طریق مرسیس در ترکیه ثبت میشود و سپس مدارک برای ثبت به مرجع مربوط ارائه میگردد. İTO برای مالک خارجی، نسخه ترجمهشده و نوترشده پاسپورت، شماره مالیاتی و در صورت اقامت در ترکیه، مدرک اقامت یا کیملیک ترکیه را در فهرست مدارک خود ذکر کرده است.
نکته مهم دیگر این است که تمام فعالیتهای شخصی الزاماً در یک طبقه ثبتی قرار نمیگیرند. برخی فعالیتها ممکن است در دسته Esnaf ve Sanatkâr قرار بگیرند و به جای اتاق بازرگانی، تابع نظام صنفی و ثبتی دیگری باشند. بنابراین قبل از شروع ثبت شرکت شخصی در ترکیه باید مشخص شود فعالیت موردنظر از نظر مقررات ترکیه دقیقاً در چه طبقهای قرار میگیرد.
مدارک موردنیاز برای ثبت شرکت Şahıs در ترکیه
فهرست مدارک را نمیتوان برای تمام شهرها و فعالیتها کاملاً یکسان در نظر گرفت. بااینحال برای متقاضی خارجی معمولاً مجموعهای از مدارک هویتی، مالیاتی و مربوط به محل کسب موردنیاز خواهد بود.
برای نمونه، اتاق بازرگانی استانبول برای Gerçek Kişi Ticari İşletmesi مواردی مانند درخواست ثبت، فرم عضویت اتاق، اظهارنامه امضا، برگه مالیاتی و مدارک هویتی مالک را مطالبه میکند. برای اتباع خارجی نیز نسخه ترجمهشده و تأییدشده پاسپورت و شماره مالیاتی ذکر شده است.
در یک پرونده معمول ممکن است مدارک زیر موردنیاز باشند:
- پاسپورت معتبر مالک
- ترجمه رسمی پاسپورت در صورت لزوم
- تأیید نوتر برای مدارکی که نیاز به تأیید دارند
- شماره مالیاتی ترکیه
- مدارک مربوط به آدرس کسبوکار
- قرارداد اجاره یا مدرک استفاده قانونی از محل
- مشخصات فعالیت و NACE Code
- درخواست شروع فعالیت مالیاتی
- مدارک مربوط به مرسیس در موارد لازم
- اظهارنامه یا نمونه امضا
- مدارک مربوط به عضویت اتاق یا نظام صنفی مربوطه
- وکالتنامه در صورتی که مراحل توسط نماینده قانونی انجام شود
- مجوزهای تخصصی برای فعالیتهایی که تحت نظارت نهاد خاصی هستند
تفاوت مدارک ثبت شرکت شخصی در ترکیه با ثبت شرکت لیمیتد در ترکیه از همینجا مشخص میشود. در شرکت محدود، اساسنامه، سرمایه، سهامداران، مدیر یا مدیران و ساختار شرکت باید مشخص شوند؛ اما در کسبوکار شخصی، مالک و کسبوکار ارتباط مستقیمتری با یکدیگر دارند.
مراحل ثبت شرکت شخصی در ترکیه
فرایند ثبت را بهتر است نه بهعنوان «پر کردن چند فرم»، بلکه بهعنوان زنجیرهای از تصمیمهای حقوقی و مالیاتی در نظر گرفت.
در مرحله اول باید ماهیت فعالیت مشخص شود. پیش از انتخاب اسم شرکت در ترکیه یا اجاره دفتر باید معلوم باشد فعالیت تجاری است، صنفی است یا در گروه حرفههای مستقل قرار میگیرد؛ زیرا هرکدام میتوانند مسیر مالیاتی و ثبتی متفاوتی داشته باشند.
پس از آن شماره مالیاتی و آدرس فعالیت تعیین میشود و فرایند شروع فعالیت مالیاتی انجام میگیرد. اداره درآمد ترکیه یا GİB اعلام کرده است که اشخاص حقیقی دارای فعالیت تجاری یا حرفهای موظفاند شروع فعالیت خود را اعلام کنند. برای اشخاص حقیقی، این اعلام باید حداکثر ظرف ۱۰ روز از تاریخ شروع فعالیت انجام شود و امکان انجام آن از طریق اداره مالیات، پست یا Dijital Vergi Dairesi وجود دارد.
در ادامه، اگر فعالیت مشمول ثبت تجاری باشد، اطلاعات کسبوکار در MERSİS وارد و فرایند ثبت در تجارتسیجیل و اتاق مربوط دنبال میشود. در استانبول، İTO صراحتاً اعلام کرده است که متقاضی ابتدا باید درخواست MERSİS و شماره درخواست دریافت کند و سپس مدارک را برای ثبت ارائه دهد.
پس از تکمیل ثبت، موضوع دفاتر قانونی، حسابداری و اسناد مالی مطرح میشود. GİB تأکید میکند صاحبان فعالیت تجاری باید اسناد مالی متناسب با فعالیت خود مانند فاکتور و سایر اسناد قانونی را صادر و نگهداری کنند و اظهارنامههای مربوط را نیز طبق نظام مالیاتی ارسال کنند.
برای شخص خارجی مرحله دیگری نیز وجود دارد: مجوز کار. وزارت کار ترکیه اعلام کرده است شخص خارجی که کسبوکاری ایجاد کرده و قصد دارد به نام و حساب خود در آن کار کند، پس از انجام مراحل ایجاد کسبوکار باید برای مجوز کار اقدام کند و پیش از اخذ مجوز نباید فعالیت کاری را آغاز کند.
بنابراین مسیر عملی ثبت شرکت شخصی در ترکیه برای یک ایرانی را میتوان بهصورت زیر خلاصه کرد:
- تعیین نوع دقیق فعالیت و ساختار مناسب
- دریافت شماره مالیاتی
- تعیین آدرس قانونی فعالیت
- ثبت شروع فعالیت نزد اداره مالیات
- انتخاب NACE Code صحیح
- ثبت MERSİS و تجارتسیجیل در صورت مشمول بودن
- عضویت در اتاق یا نظام صنفی مربوطه
- تنظیم سیستم حسابداری و صدور اسناد مالی
- دریافت مجوزهای تخصصی فعالیت در صورت نیاز
- بررسی و اقدام برای مجوز کار شخص خارجی
مراحل واقعی هر پرونده ممکن است کوتاهتر یا گستردهتر از این فهرست باشد.
هزینه ثبت شرکت شخصی در ترکیه در سال ۲۰۲۶ چقدر است؟
یکی از اشتباهات رایج در صفحات فارسی این است که یک عدد ثابت تحت عنوان هزینه شرکت شخصی در ترکیه اعلام میشود؛ در حالی که هزینه نهایی از چند جزء تشکیل میشود و یک تعرفه واحد کشوری که تمام پروندهها را پوشش دهد وجود ندارد.
هزینه ثبت شرکت شخصی در ترکیه معمولاً تحت تأثیر شهر ثبت، نوع فعالیت، عضویت در اتاق، هزینههای ثبتی، نوتر، ترجمه مدارک، آدرس محل فعالیت، حسابدار، مجوز صنفی و وضعیت مالک خارجی قرار دارد.
برای یک ایرانی، هزینه ترجمه و تأیید پاسپورت و سایر مدارک خارجی نیز میتواند به پرونده اضافه شود. اگر نیاز به وکالتنامه باشد، هزینه تنظیم و تأیید آن نیز باید جداگانه محاسبه شود.
هزینه دیگری که نباید نادیده گرفته شود SMMM یا حسابدار رسمی است. برخلاف تصور عمومی، پس از ثبت، وظایف مالیاتی کسبوکار متوقف نمیشوند. اظهارنامهها، دفاتر، اسناد، مالیات بر ارزش افزوده و سایر تعهدات مالی باید بهدرستی مدیریت شوند.
آدرس کسبوکار نیز بخش دیگری از هزینه است. اجاره دفتر واقعی، فضای کار اشتراکی یا سایر مدلهای قانونی آدرس میتواند بسته به شهر و فعالیت تفاوت زیادی ایجاد کند.
در کنار این موارد، ممکن است هزینههای زیر وجود داشته باشد:
- ثبت و عضویت در اتاق مربوطه
- هزینه تجارتسیجیل و انتشارهای قانونی در موارد لازم
- ترجمه رسمی مدارک
- هزینه نوتر
- حسابداری ماهانه
- اجاره یا تأمین آدرس فعالیت
- مجوز شهرداری یا مجوز فعالیت
- هزینه درخواست مجوز کار
- هزینههای بیمه اجتماعی در صورت مشمول بودن
- مالیات و عوارض جاری کسبوکار
به همین دلیل، هنگام مقایسه هزینه شرکت شخصی در ترکیه با LTD باید دو عدد جداگانه بررسی شود: هزینه شروع و هزینه نگهداری سالانه.
ممکن است تأسیس یک ساختار شخصی ساده هزینه اداری کمتری داشته باشد، اما اگر سود کسبوکار افزایش پیدا کند، مالیات تصاعدی شخص حقیقی یا مسئولیت نامحدود مالک میتواند معادله اقتصادی را تغییر دهد.
مالیات ثبت شرکت شخصی در ترکیه در سال ۲۰۲۶
یکی از مهمترین تفاوتهای Şahıs İşletmesi با Limited Şirket در شیوه مالیاتگیری است.
در شرکت شخصی، درآمد فعالیت تجاری شخص حقیقی تحت Gelir Vergisi یا مالیات بر درآمد قرار میگیرد. این مالیات در ترکیه تصاعدی است؛ یعنی نرخ مالیات با افزایش درآمد مشمول مالیات افزایش پیدا میکند.
بر اساس تعرفه رسمی GİB برای درآمدهای سال ۲۰۲۶، نرخهای عمومی مالیات بر درآمد غیرحقوقی به این صورت هستند:
- تا ۱۹۰٬۰۰۰ لیر: ۱۵ درصد
- بخش درآمد بین ۱۹۰٬۰۰۰ تا ۴۰۰٬۰۰۰ لیر: ۲۰ درصد
- بخش بین ۴۰۰٬۰۰۰ تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر: ۲۷ درصد
- بخش بین ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۵٬۳۰۰٬۰۰۰ لیر: ۳۵ درصد
- بخش بیش از ۵٬۳۰۰٬۰۰۰ لیر: ۴۰ درصد
این ارقام مربوط به درآمد مشمول مالیات هستند و نباید آنها را مستقیماً بر گردش مالی یا فروش ناخالص اعمال کرد. محاسبه درآمد مشمول مالیات مستلزم تعیین درآمد، هزینههای قابل قبول مالیاتی، تعدیلات و سایر موارد طبق مقررات است.
مالیات موقت یا Geçici Vergi
صاحبان درآمد تجاری در نظام مالیاتی ترکیه ممکن است در طول سال Geçici Vergi پرداخت کنند. GİB نرخ مالیات موقت برای مودیان مالیات بر درآمد در سال ۲۰۲۶ را ۱۵ درصد اعلام کرده است. مبالغ پرداختشده در محاسبه مالیات سالانه لحاظ میشوند.
بنابراین مالیات موقت یک مالیات مستقل اضافه بر مالیات سالانه نیست که بدون محاسبه نهایی باقی بماند؛ بلکه در تسویه مالیات نهایی نقش دارد.
مالیات بر ارزش افزوده یا KDV
بسته به نوع کالا یا خدمات، کسبوکار میتواند مشمول Katma Değer Vergisi – KDV نیز باشد.
نرخ عمومی KDV برای کالاها و خدماتی که در فهرستهای تخفیفی قرار ندارند ۲۰ درصد است. برخی کالاها و خدمات مشمول نرخ ۱۰ درصد و برخی اقلام مشخص مشمول نرخ ۱ درصد هستند. تعیین نرخ باید بر اساس فعالیت و کالا یا خدمت واقعی انجام شود، نه صرفاً نوع شرکت.
اظهارنامه سالانه
مودیان حقیقی دارای فعالیت تجاری در نظام واقعی مالیاتی موظف به ارائه اظهارنامه سالانه هستند. برای نمونه، GİB برای درآمدهای سال ۲۰۲۵ بازه ۱ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ را برای ارائه اظهارنامه سالانه اعلام کرده است؛ بنابراین در ساختار تقویمی معمول، درآمد یک سال در مارس سال بعد اظهار میشود.
GİB همچنین اعلام کرده است اشخاص دارای درآمد تجاری که در سیستم واقعی مالیاتی قرار دارند باید اظهارنامههای مالیاتی مرتبط از جمله مالیات بر درآمد، مالیات موقت و KDV را بهصورت الکترونیکی ارسال کنند.
این موضوع یکی از دلایلی است که استفاده از حسابدار آشنا با وضعیت اتباع خارجی در ثبت شرکت شخصی در ترکیه اهمیت دارد.
بیمه و Bağ-Kur در شرکت شخصی
هزینه بیمه اجتماعی میتواند یکی دیگر از هزینههای فعالیت فردی در ترکیه باشد، اما باید بین وضعیت شهروند ترک، تبعه خارجی، شخص دارای پوشش بینالمللی و وضعیت مجوز کار تفاوت قائل شد.
SGK برای سال ۲۰۲۶ حداقل حق بیمه ماهانه اشخاصی را که تحت 4/1-b و در گروه «فعالیت مستقل به نام و حساب خود» قرار میگیرند ۱۱٬۸۰۸٫۲۳ لیر اعلام کرده است. در صورت برخورداری از تخفیف پنجدرصدی، حداقل مبلغ اعلامشده ۱۰٬۱۵۶٫۷۳ لیر است.
این رقم را نباید بهصورت خودکار به تمام ایرانیانی که Şahıs Şirketi ایجاد میکنند تعمیم داد. وضعیت بیمه اجتماعی متقاضی خارجی باید بر اساس نوع اقامت، مجوز کار، وضعیت بیمهای و مقررات قابل اعمال بررسی شود.
بنابراین در محاسبه هزینه شرکت شخصی در ترکیه، حق بیمه را تنها پس از تعیین وضعیت واقعی پرونده وارد بودجه کنید.
مسئولیت مالک شرکت شخصی در ترکیه
مهمترین نقطهای که هنگام انتخاب شرکت انفرادی در ترکیه باید جدی گرفته شود، مسئولیت مالک است.
در Gerçek Kişi Ticari İşletmesi یک شخصیت حقوقی مستقل مانند Limited Şirket میان مالک و فعالیت تجاری ایجاد نمیشود. شخص حقیقی خود تاجر است و فعالیت را به نام و حساب خود انجام میدهد. همین مسئله باعث میشود ریسک مالی و قراردادی کسبوکار ارتباط مستقیمتری با شخص داشته باشد.
برای مثال اگر کسبوکار وارد قرارداد اجاره بلندمدت، خرید اعتباری کالا، تسهیلات بانکی، قرارداد تجاری یا تعهدات مالی شود، نباید فرض کرد مسئولیت مالک همانند سهامدار یک شرکت محدود فقط به سرمایه اسمی شرکت محدود خواهد بود.
این موضوع برای یک کسبوکار بسیار کوچک ممکن است در ابتدا مسئله بزرگی به نظر نرسد، اما با افزایش گردش مالی و تعهدات قراردادی اهمیت آن افزایش پیدا میکند.
در مقابل، وزارت تجارت ترکیه Limited Şirket را شرکتی معرفی میکند که دارای سرمایه مشخص است و مسئولیت سهامداران در برابر شرکت اصولاً به میزان تعهد سرمایه آنها محدود میشود.
البته حتی در LTD نیز موضوع بدهیهای عمومی، مسئولیت مدیران و برخی تعهدات قانونی قواعد خاص خود را دارد. بنابراین عبارت «مسئولیت محدود» به معنای حذف تمام مسئولیتهای مدیر یا شریک نیست.
تفاوت ثبت شرکت شخصی در ترکیه با شرکت LTD
انتخاب میان Şahıs Şirketi و Limited Şirket باید بر اساس مدل اقتصادی کسبوکار انجام شود، نه صرفاً هزینه تأسیس.
| معیار | شرکت شخصی / Şahıs İşletmesi | Limited Şirket |
|---|---|---|
| مالک | شخص حقیقی | ۱ تا ۵۰ شریک حقیقی یا حقوقی |
| شخصیت حقوقی مستقل | مانند LTD ندارد | دارد |
| مالیات اصلی | مالیات بر درآمد شخص حقیقی | مالیات شرکتها |
| نرخ مالیات ۲۰۲۶ | تصاعدی ۱۵ تا ۴۰٪ | نرخ عمومی ۲۵٪ |
| حداقل سرمایه قانونی | ساختار آن مانند LTD دارای حداقل سرمایه قانونی سراسری نیست | حداقل ۵۰٬۰۰۰ لیر |
| مسئولیت مالک | ارتباط مستقیمتر با تعهدات کسبوکار | اصولاً محدودتر نسبت به شرکت |
| ورود شریک | ساختار مناسبی برای سهامداری نیست | امکان ورود شریک وجود دارد |
| ساختار مدیریتی | ساده | رسمیتر |
| توسعه کسبوکار | مناسبتر برای فعالیت فردی | مناسبتر برای ساختار سازمانی و توسعه |
وزارت تجارت ترکیه حداقل سرمایه Limited Şirket را در مقررات جاری ۵۰٬۰۰۰ لیر اعلام میکند و شرکت میتواند با حداقل یک و حداکثر پنجاه شریک تشکیل شود.
از نظر مالیاتی نیز تفاوت قابل توجه است. شرکت شخصی از نرخهای تصاعدی مالیات بر درآمد استفاده میکند که در سال ۲۰۲۶ تا ۴۰ درصد افزایش پیدا میکند، در حالی که نرخ عمومی مالیات شرکتها برای دوره ۲۰۲۶ ۲۵ درصد است؛ البته فعالیتهایی مانند بانکداری، برخی مؤسسات مالی و برخی ساختارهای خاص نرخهای دیگری دارند.
این تفاوت به این معنا نیست که LTD همیشه مالیات کمتری دارد. در LTD، نحوه برداشت سود، حقوق مدیر، توزیع سود، هزینههای شرکت و سایر مالیاتها نیز باید در تحلیل لحاظ شوند.
برای کسبوکاری با درآمد پایین، ثبت شرکت شخصی در ترکیه ممکن است از نظر هزینه و ساختار سادهتر باشد؛ اما با افزایش سود، رسیدن به طبقات مالیاتی ۳۵ یا ۴۰ درصد میتواند باعث شود مقایسه مالیاتی LTD اهمیت بیشتری پیدا کند.
آیا برای شرکت شخصی در ترکیه سرمایه اولیه لازم است؟
یکی از دلایل محبوبیت ثبت شرکت شخصی در ترکیه این است که مانند Limited Şirket دارای حداقل سرمایه قانونی سراسری ۵۰٬۰۰۰ لیر نیست.
بااینحال «نداشتن حداقل سرمایه LTD» را نباید با «عدم نیاز به سرمایه» اشتباه گرفت.
کسبوکار همچنان برای مواردی مانند اجاره دفتر، تجهیزات، حسابداری، تبلیغات، موجودی کالا، مجوزها، ترجمه، نوتر و سرمایه در گردش به منابع مالی نیاز دارد.
ضمن اینکه در برخی فرایندهای ثبتی اتاقهای تجاری ممکن است مبلغ سرمایه کسبوکار در پرونده درج شود. برای مثال، İTO در راهنمای فعلی ثبت Gerçek Kişi Ticari İşletmesi اعلام کرده است برای ثبت در اتاق، سرمایه کسبوکار باید حداقل ۱۰۰ لیر در اطلاعات مربوط درج شود. این عدد یک «سرمایه عملیاتی کافی برای کسبوکار» نیست و نباید با حداقل سرمایه یک شرکت سرمایهای مقایسه شود.
اگر هدف از ثبت شرکت شخصی در ترکیه علاوه بر فعالیت اقتصادی، دریافت مجوز کار نیز باشد، موضوع سرمایه میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند؛ زیرا وزارت کار برای برخی پروندههای مالکان یا شرکای خارجی معیارهای مالی و اشتغال جداگانه دارد.
ثبت شرکت شخصی در ترکیه و مجوز کار
وزارت کار ترکیه اعلام کرده است تبعه خارجی که قصد دارد یک محل کسب ایجاد کند و شخصاً به نام و حساب خود فعالیت داشته باشد، ابتدا مراحل ایجاد محل کسب، ثبت تجاری یا صنفی و دریافت شماره مالیاتی را انجام میدهد و سپس باید پیش از شروع کار برای چالیشما ایزنی یا مجوز کار درخواست دهد.
در مقررات جاری ارزیابی مجوز کار، معیارهایی مانند سرمایه، وضعیت مالی کسبوکار و استخدام نیروی ترک نیز میتوانند مطرح شوند.
برای برخی پروندههای مالک یا شریک خارجی در کسبوکارهای مبتنی بر ترازنامه، معیارهای رسمی فعلی وزارت کار شامل سرمایه ۵۰۰٬۰۰۰ لیر و الزام اشتغال حداقل پنج شهروند ترک است. در مقررات مربوط، اجرای شرط پنج نیروی ترک برای برخی مالکان یا شرکای خارجی از ابتدای ماه هفتم اولین مجوز کار مطرح شده است. همچنین برای شریک خارجی با سهم سرمایه حداقل ۱۰۰ هزار دلار برخی معیارها اعمال نمیشوند.
اما این ارقام را نباید بدون بررسی به تمام پروندههای Şahıs İşletmesi تعمیم داد. نوع فعالیت، روش ثبت، وضعیت شخص و استثناهای قانونی باید بررسی شوند.
از ۳ اوت ۲۰۲۶ نیز برخی استثناهای جدید در معیارهای ارزیابی مجوز کار اجرایی شدهاند؛ از جمله برای بعضی اتباع خارجی که طی سه سال گذشته حداقل یک سال حضور قانونی مشخص در ترکیه داشتهاند. بنابراین استفاده از مطالب قدیمی درباره «قانون پنج کارمند ترک» بدون بررسی شرایط روز ممکن است نتیجه اشتباه ایجاد کند.
آیا ثبت شرکت شخصی باعث دریافت اقامت ترکیه میشود؟
خیر. ثبت شرکت شخصی در ترکیه بهتنهایی مجوز اقامت صادر نمیکند.
این یکی از مهمترین تصورات اشتباه در جستوجوهای فارسی درباره شرکت در ترکیه است.
ثبت کسبوکار نشان میدهد شخص در ترکیه فعالیت اقتصادی ایجاد کرده است، اما برای حضور بلندمدت باید وضعیت مهاجرتی و قانونی فرد از طریق مسیر مناسب مانند اقامت یا مجوز کار تعیین شود.
حتی وزارت کار بین «تأسیس محل کسب» و «حق کار کردن در آن» تفاوت قائل شده و تأکید دارد شخص خارجی باید مجوز کار مربوطه را دریافت کند.
بنابراین اگر هدف اصلی متقاضی اقامت است، نباید ابتدا شرکت ثبت کند و بعد به دنبال توجیه اقامتی آن بگردد. بهتر است ابتدا مشخص شود هدف اصلی چیست:
- فعالیت تجاری واقعی
- اقامت در ترکیه
- دریافت مجوز کار
- تجارت با مشتریان ترکیه
- صادرات یا واردات از ترکیه
- افتتاح ساختار رسمی کسبوکار
- سرمایهگذاری بلندمدت
سپس ساختار مناسب انتخاب شود.
مزایا و معایب شرکت شخصی در ترکیه
مهمترین مزیت Şahıs Şirketi سادگی نسبی ساختار آن است. برای کسبوکاری که مالک واحد دارد، نیازی به ایجاد ساختار سهامداری و ارکان شرکتی Limited Şirket نیست.
هزینههای اولیه نیز در برخی پروندهها میتواند کمتر باشد و تصمیمگیریهای داخلی مستقیماً توسط مالک انجام میشود.
در مقابل، سه مسئله باید جدی گرفته شود.
اول، مسئولیت شخصی مالک است. جدایی حقوقی میان مالک و کسبوکار مانند یک LTD وجود ندارد.
دوم، مالیات تصاعدی است. اگر درآمد مشمول مالیات بالا برود، نرخ نهایی بخشهایی از درآمد میتواند به ۳۵ یا ۴۰ درصد برسد.
سوم، یکی از معایب ثبت شرکت در ترکیه محدودیت ساختاری برای توسعه است. اگر بخواهید شریک جدید وارد کسبوکار کنید، سهام واگذار کنید یا ساختار سرمایهگذاری ایجاد کنید، ممکن است ادامه فعالیت در قالب شخصی منطقی نباشد.
خبر خوب این است که تغییر ساختار امکانپذیر است. اتاق بازرگانی استانبول فرایند تبدیل Gerçek Kişi Ticari İşletmesi به Limited یا Anonim Şirket را بر اساس مقررات تجارت ترکیه پیشبینی کرده است.
در نتیجه ثبت شرکت شخصی الزاماً یک تصمیم دائمی نیست؛ اما بهتر است ساختار از ابتدا بر اساس برنامه دو یا سه سال آینده انتخاب شود تا هزینه تغییر نوع شرکت در آینده کاهش پیدا کند.
چه زمانی LTD بهتر از ثبت شرکت شخصی در ترکیه است؟
اگر کسبوکار شما از مرحله فعالیت فردی عبور کرده یا انتظار دارید در آینده نزدیک توسعه پیدا کند، LTD باید جدیتر بررسی شود.
برای مثال اگر قراردادهای تجاری با مبالغ قابل توجه خواهید داشت، چند شریک وارد مجموعه میشوند، قصد جذب سرمایه دارید، نیروی انسانی استخدام میکنید یا تفکیک دارایی شخصی و فعالیت تجاری برایتان اهمیت دارد، Limited Şirket میتواند ساختار سازمانی مناسبتری ایجاد کند.
از طرف دیگر، اگر هنوز در مرحله آزمایش بازار هستید، فعالیت کمریسک است و درآمد اولیه محدود است، ثبت شرکت شخصی در ترکیه میتواند گزینه قابل بررسی باشد.
معیار صحیح این نیست که «کدام شرکت ارزانتر ثبت میشود؟».
پرسش صحیح این است:
کدام ساختار با درآمد، ریسک، نوع قراردادها، برنامه اقامت و توسعه آینده کسبوکار من سازگارتر است؟
برای مقایسه ساختار ترکیه با گزینههای سایر کشورها نیز میتوان از صفحه جامع ثبت شرکت خارج از کشور پالیز استفاده کرد. ثبت شرکت خارج از کشور
اشتباهات رایج هنگام ثبت شرکت شخصی در ترکیه
یکی از رایجترین اشتباهات، انتخاب Şahıs فقط به دلیل پایینتر بودن هزینه تأسیس است. هزینه ثبت بخش کوچکی از اقتصاد یک کسبوکار است؛ مالیات، بیمه، حسابداری، اجاره، مجوز و ریسک مسئولیت میتوانند بسیار مهمتر باشند.
اشتباه دوم این است که فرد تصور کند ثبت شرکت شخصی در ترکیه مساوی با اقامت یا مجوز کار است. همانطور که مقررات وزارت کار نشان میدهد، حق کار شخص خارجی نیازمند فرایند مستقل است.
اشتباه سوم انتخاب NACE اشتباه است. کد فعالیت باید با فعالیت واقعی هماهنگ باشد و میتواند روی مجوزها و تعهدات قانونی اثر بگذارد.
اشتباه چهارم نادیده گرفتن حسابداری است. حتی یک کسبوکار فردی کوچک باید اسناد مالی و اظهارنامههای مربوط را مطابق نظام GİB مدیریت کند.
اشتباه پنجم، استفاده از اعداد قدیمی مالیاتی است. نرخهای درآمد و آستانههای مالیاتی ترکیه تقریباً هر سال تغییر میکنند. برای سال ۲۰۲۶ باید تعرفه همان سال استفاده شود، نه جدول سالهای ۲۰۲۴ یا ۲۰۲۵.
و در نهایت، برخی متقاضیان با تصور اینکه Şahıs یک شرکت با مسئولیت محدود کوچک است وارد قرارداد میشوند؛ درحالیکه ماهیت حقوقی آن با LTD تفاوت بنیادی دارد.
برای ثبت شرکت شخصی در ترکیه با پالیز کمپانی تماس بگیرید
اگر بین ثبت شرکت شخصی در ترکیه و Limited Şirket مردد هستید، بهتر است تصمیم را قبل از ایجاد پرونده مالیاتی و ثبتی بگیرید. نوع فعالیت، میزان درآمد پیشبینیشده، تعداد شرکا، برنامه استخدام، نیاز به مجوز کار و هدف شما از حضور در ترکیه باید همزمان بررسی شوند.
کارشناسان پالیز کمپانی میتوانند ابتدا هدف تجاری و شرایط پرونده شما را بررسی کنند و مشخص شود Şahıs İşletmesi، Limited Şirket یا ساختار دیگری با برنامه کسبوکار شما سازگاری بیشتری دارد. سپس هزینهها و مراحل متناسب با پرونده مشخص میشوند.
سوالات متداول ثبت شرکت شخصی در ترکیه
آیا شرکت شخصی در ترکیه همان Şahıs Şirketi است؟
در ادبیات عمومی بله، اما اصطلاح حقوقی دقیق در بسیاری از پروندهها Gerçek Kişi Ticari İşletmesi یا فعالیت تجاری شخص حقیقی است. این ساختار را نباید با Limited Şirket یا شرکتهای اشخاص مانند Kollektif Şirket اشتباه گرفت.
آیا یک ایرانی میتواند شرکت شخصی در ترکیه داشته باشد؟
اصل سرمایهگذاری خارجی در ترکیه مبتنی بر رفتار برابر با سرمایهگذاران داخلی است، اما نوع فعالیت و وضعیت ثبتی باید بررسی شود. اگر فرد خارجی شخصاً در کسبوکار فعالیت کند، موضوع مجوز کار نیز مطرح خواهد شد.
آیا برای ثبت شرکت شخصی شریک ترک لازم است؟
وجود شریک اساساً جزء ماهیت کسبوکار فردی نیست. بااینحال بعضی فعالیتها ممکن است محدودیتها یا مجوزهای تخصصی خاص داشته باشند که باید جداگانه بررسی شوند.
آیا شرکت شخصی شخصیت حقوقی مستقلی دارد؟
در ساختار Gerçek Kişi Ticari İşletmesi، شخص حقیقی خود تاجر است و کسبوکار مانند Limited Şirket شخصیت حقوقی مستقل جداگانهای ایجاد نمیکند.
هزینه ثبت شرکت شخصی در ترکیه چقدر است؟
یک قیمت ثابت برای تمام پروندهها وجود ندارد. هزینه به شهر، نوع فعالیت، ترجمه و نوتر، اتاق، آدرس، حسابدار، مجوزها و وضعیت شخص خارجی بستگی دارد.
مالیات شرکت شخصی در ترکیه چند درصد است؟
در سال ۲۰۲۶ مالیات بر درآمد شخص حقیقی بهصورت تصاعدی از ۱۵ درصد تا ۴۰ درصد محاسبه میشود. نرخ نهایی به درآمد مشمول مالیات بستگی دارد.
آیا فروش شرکت شخصی مستقیماً با نرخ ۴۰ درصد مالیات میخورد؟
خیر. نرخهای مالیات بر درآمد بر درآمد مشمول مالیات اعمال میشوند، نه مستقیماً روی کل گردش مالی. محاسبه هزینههای قابل قبول و سود مشمول مالیات اهمیت دارد.
آیا شرکت شخصی KDV پرداخت میکند؟
اگر کالا یا خدمات فعالیت مشمول KDV باشد، بله. نرخ عمومی فعلی ۲۰ درصد است و برای بعضی کالاها و خدمات نرخهای ۱۰ یا ۱ درصد اعمال میشود.
آیا ثبت شرکت شخصی در ترکیه اقامت میدهد؟
ثبت کسبوکار بهتنهایی تضمینکننده اقامت نیست. وضعیت اقامت و مجوز کار باید براساس مقررات مهاجرتی و کاری جداگانه تعیین شود.
آیا با Şahıs Şirketi میتوان مجوز کار گرفت؟
امکان بررسی درخواست وجود دارد، اما ایجاد کسبوکار به معنی صدور خودکار مجوز کار نیست. متقاضی خارجی پس از تکمیل مراحل ایجاد کسبوکار باید برای مجوز کار اقدام کند و پرونده او براساس معیارهای وزارت کار ارزیابی خواهد شد.
آیا بعداً میتوان شرکت شخصی را به LTD تبدیل کرد؟
بله. مقررات تجارت ترکیه امکان تبدیل Gerçek Kişi Ticari İşletmesi به Limited یا Anonim Şirket را پیشبینی کردهاند.
جمعبندی؛ آیا ثبت شرکت شخصی در ترکیه انتخاب مناسبی است؟
ثبت شرکت شخصی در ترکیه میتواند برای فعالیتهای فردی، کسبوکارهای کوچک و مدلهایی که به ساختار سهامداری پیچیده نیاز ندارند گزینه قابل بررسی باشد. مهمترین ویژگی آن ارتباط مستقیم فعالیت با شخص حقیقی، ساختار اداری نسبتاً ساده و مالیات بر درآمد شخصی است.
اما همین ساختار دو محدودیت مهم دارد: مسئولیت مالک از فعالیت تجاری مانند LTD جدا نمیشود و مالیات بر درآمد در سال ۲۰۲۶ بهصورت تصاعدی از ۱۵ تا ۴۰ درصد افزایش پیدا میکند. در مقابل، Limited Şirket شخصیت حقوقی مستقل دارد، حداقل سرمایه فعلی آن ۵۰ هزار لیر است و نرخ عمومی مالیات شرکتها در سال ۲۰۲۶ ۲۵ درصد است.
بنابراین انتخاب Şahıs یا LTD باید بعد از بررسی همزمان مالیات، ریسک، مسئولیت، هزینه نگهداری، مجوز کار و برنامه توسعه کسبوکار انجام شود. در یک پرونده واقعی، پایین بودن هزینه تأسیس فقط یکی از چند معیار تصمیمگیری است.
اولین نفری باشید که نظر میدهد…